دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان
دانشکده منابع طبیعی
گروه کارشناسی ارشد شیلات
پایان نامه کارشناسی ارشد تکثیر و پرورش آبزیان ( M.Sc )
موضوع :
تاثیر باکتری Lactobacillus plantarum ( KC426951 ) جداسازی شده از روده قزل آلای رنگین کمان استان گیلان بر فاکتورهای رشد، فلور باکتریایی روده، خون و ایمنی بچه ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss Walbaum , 1792)
استاد راهنما :
دکتر حسین خارا
استاد مشاور:
دکترعلیرضا شناور ماسوله
پژوهش و تحقیق:
افشین قلجایی فرد
شهریور 92
فهرست مطالب
عنوان صفحهچکیده1
فصل اول : کلیات
مقدمه4
سوالات تحقیق8
فرضیه تحقیق8
اهداف تحقیق8
1-1-مشخصات آزاد ماهیان9
1-1-1-رده بندی ماهی قزل آلا9
1-1-2-برخی ویژگی های مورفولوژیک و بیولوژیک ماهی قزل آلا10
1-1-2-1-دستگاه گوارش و اندام های مرتبط10
1-1-3-برخی ویژگی های ماهی قزل آلای رنگین کمان11
1-1-4-پراکنش ماهی قزل آلا در جهان و ایران11
1-1-5-بررسی آماری تولیدات پرورشی ماهی قزل آلا12
1-2-پروبیوتیک چیست؟13
1-2-1-ضرورت استفاده از پروبیوتیک در آبزی پروری14
1-2-2-خطرات مصرف آنتی بیوتیک ها16
1-2-3-نحوه ی عمل پروبیوتیک ها16
1-2-3-1-تولید ترکیبات ممانعت کننده16
1-2-3-2-رقابت بر سر مکان های اتصال17
1-2-3-3-رقابت جهت جذب و مصرف مواد مغذی17
1-2-4-معیارها و روشهای انتخاب پروبیوتیک18
1-2-4-1-جمع آوری اطلاعات زمینه ایی19
1-2-4-2-تهیه پروبیوتیک19
1-2-4-3-ارزیابی توان پروبیوتیک در جهت خارج سازی سویه های بیماری زا19
1-2-4-4-ارزیابی امکان بیماریزایی پروبیوتیک19
1-2-4-5-ارزیابی اثر پروبیوتیک بر میزبان20
1-2-4-6-تولید انبوه ، ارزیابی سود اقتصادی20
1-3- سیستم ایمنی در ماهیان21
1-3-1-ایمنی غیر اختصاصی21
1-3-1-1-ایمنی غیر اختصاصی (ترکیبات مایع )22
1-3-1-1-1-لیزوزیم23
1-3-1-1-2-سیستم عامل مکمل (کمپلان ) در ماهیان23
1-3-1-2-ایمنی غیر اختصاصی ( سلولی )23
1-3-1-2-1-لنفوسیت ها23
1-3-1-2-2-نوتروفیل ها24
1-3-1-2-3-ائوزینوفیل ها24
1-3-1-2-4-مونوسیت ها24
1-3-2-ایمنی اختصاصی24
1-3-2-1-ایمنی همورال25
1-3-2-1-1-ایمنوگلوبولین M (IgM)25
1-3-2-2-ایمنی با واسطه ی سلولی 25
1-4-اهمیت مطالعات خون شناسی در ماهیان26
1-4-1-شاخص های خونی26
1-4-1-1-گلبول های سفید (لکوسیت26
1-4-1-2-گلبول های قرمز (اریتروسیت ، هموسیت )26
1-4-1-3-شاخص های گلبول قرمز یا اندیس های خونی27
1-4-1-4-هماتوکریت27
1-4-1-5-هموگلوبین27
1-5-شاخص های بیوشیمیایی27
1-5-1-پروتئین کل پلاسما و آلبومین27
1-5-2-گلوکز28
1-5-3-گلوتامیک پیرویک ترانس آمیناز28
1-6-رابطه عوامل محیطی و میکروفلور دستگاه گوارش28
1-7-باکتری های اسید لاکتیک (LAB)29
1-7-1-رده بندی علمی30
فصل دوم: سابقه ی تحقیق
2- سابقه ی تحقیق32
فصل سوم: مواد و روش ها
3-1-مکان و زمان انجام تحقیق41
3-2-مکان پرورش42
3-3-ذخیره سازی ، سازگاری و تقسیم بچه ماهیان43
3-4-پروبیوتیک مورد آزمایشLactobacillus plantarum44
3-5-نحوه ی آماده سازی جیره غذایی44
3-6-زیست سنجی45
3-7-نحوه ی غذادهی45
3-8-بررسی عوامل فیزیکی و شیمیایی آب46
3-9-بررسی پارامترهای خون شناسی46
3-9-1-خون گیری و تهیه سرم46
3-9-2-شاخص های خونی47
3-9-2-1-شمارش گلبول های قرمز و سفید47
3-9-2-2-اندازه گیری هماتوکریت48
3-9-2-3-اندازه گیری هموگلوبین49
3-9-2-4-شاخص های گلبول قرمز49
3-9-2-5-تشخیص افتراقی گلبول های سفید50
3-10-فاکتورهای ایمنی51
3-10-1-شاخص های بیوشیمیایی ایمنی اختصاصی51
3-10-1-1-اندازه گیری ایمنو گلوبولینM (IgM)51
3-10-2-شاخص های بیوشیمیایی ایمنی غیر اختصاصی51
3-10-2-1-اندازه گیری فعلیت لیزوزیم51
3-10-2-2-پروتئین کل سرم52
3-11-روش انجام آزمایشات فلور باکتریایی روده در آزمایشگاه52
3-11-1-روش آماده سازی محیط های کشت52
3-11-2-روش آماده سازی رقت های محلول روده و کشت اولیه53
3-11-3-روش شمارش کلنی ها و تقسیم بندی آنها54
3-12-روش محاسبه شاخص های رشد54
3-12-1-اندازه گیری طول و وزن54
3-12-2-شاخص وضعیت55
3-12-3-درصد افزایش وزن55
3-12-4-ضریب تبدیل غذایی55
3-12-5-ضریب رشد ویژه55
3-12-6-میانگین رشد روزانه55
3-12-7-شاخص کبدی56
3-13-آماده سازی لاشه جهت تجزیه شیمیایی 56
3-14-تجزیه و تحلیل آماری56
فصل چهارم: نتایج
4-نتایج58
4-1-نتایج حاصل از اندازه گیری عوامل محیطی58
4-1-1-دمای آب58
4-1-2-اکسیژن محلول آب58
4-1-3-pH آب محیط پرورش58
4-2-نتایج حاصل از عملکرد رشد بچه ماهیان قزل آلا تحت تاثیر سطوح مختلف پروبیوتیک59
4-2-1-اثر بر وزن نهایی59
4-2-2-اثر بر طول نهایی59
4-2-3-اثر بر ضریب تبدیل غذایی60
4-2-4-ضریب رشد ویژه60
4-2-5-درصد افزایش وزن61
4-2-6-میانگین رشد روزانه61
4-2-7-میزان ضریب چاقی62
4-3-فلور باکتریایی روده ماهیان تیمار و شاهد62
4-3-1-میزان باکتریL.p در فلور روده قزل آلا در محیط کشت MRS62
4-3-2-توتال کانت باکتریایی روده ماهی قزل آلای رنگین کمان در محیط کشتTSA 62
4-4-نتایج حاصل از فاکتورهای خونی63
4-4-1-تعداد گلبول های سفید خون63
4-4-2-تعداد گلبول های قرمز خون64
4-4-3-غلظت هموگلوبین خون64
4-4-4-درصد هماتوکریت خون65
4-4-5-متوسط حجم گلبول قرمز65
4-4-6-متوسط غلظت هموگلوبین سلولی66
4-4-7-متوسط هموگلوبین گلبول قرمز66
4-4-8-درصد لنفوسیت67
4-4-9-مقادیر نوتروفیل67
4-4-10-درصد منوسیت68
4-4-11-درصد ائوزینوفیل68
4-5-نتایج فاکتورهای سرم68
4-5-1-میزان توتال ایمنوگلوبولین سرم خون69
4-5-2-میزان IgM69
4-5-3-میزان لیزوزیم سرم خون70
4-6-نتایج آنالیز لاشه70
4-6-1-درصد رطوبت لاشه70
4-6-2-درصد پروتئین لاشه71
4-6-3-درصد چربی لاشه71
4-6-4-درصد خاکستر لاشه72
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
5-بحث74
5-1-عملکرد رشد74
5-2-فلور باکتریایی روده77
5-3-شاخص های خونی78
5-4-شاخص های ایمنی خون81
5-4-1-لیزوزیم81
5-4-2-ایمنوگلوبین IgM83
5-5-آنالیز لاشه84
5-6-جمع بندی86
پیشنهادات 87
منابع88
پیوست107
چکیده انگلیسی121
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 3-1: آنالیز تقریبی خوراک استفاده شده در تغذیه بچه ماهیان مورد آزمون44
جدول4-1: ميانگين دما، اكسيژن محلول و pH آب در مقاطع زماني مشخص در طول دوره بررسی58
جدول 4-2- میانگین وزن نهایی (گرم) در بچه ماهیان قزل آلا در تیمارهای مختلف59
جدول 4-3- میانگین طول نهایی (سانتیمتر) در بچه ماهیان قزل آلا در تیمارهای مختلف59
جدول 4-4- ميانگين ضريب تبديل غذايي بچه ماهيان قزلآلا در تیمارهای مختلف60
جدول4-5- ميانگين ضريب رشد ويژه بچه ماهيان قزلآلا در تیمارهای مختلف60
جدول4-6- ميانگين درصد افزايش وزن بچه ماهيان قزلآلا در تیمارهای مختلف61
جدول 4-7- ميانگين رشد روزانه بچه ماهيان قزلآلا درتیمارهای مختلف61
جدول 4-8- ميانگين میزان ضریب چاقی بچه ماهيان قزلآلا درتیمارهای مختلف62
جدول 4-9-میزان پروبیوتیک (لاکتوباسیلوس) در روده ماهیان قزل آلا در محیط کشت MRS62
جدول4-10-شمارش کلی فلور باکتریایی در روده ماهیان قزل آلا در محیط کشت TSA63
جدول 4-11-تعدادگلبول های سفید خونی قزل آلا در تیمارهای شاهد وآزمایشی در پایان60روز63
جدول 4-12-تعدادگلبول های قرمز خون قزل آلا در تیمارهای شاهد و آزمایشی در پایان60روز64
جدول 4-13- غلظت هموگلوبین g/dl)) خون قزل آلا در تیمارهای شاهد و آزمایشی در پایان60
روز64
جدول 4-14- درصد هماتوکریت % خون قزل آلا در تیمارهای شاهد و آزمایشی در پایان 60 روز65
جدول 4-15- متوسط حجم گلبول قرمز خون قزل آلا در تیمارهای شاهد و آزمایشی در پایان 60
روز65
جدول 4-16- متوسط غلظت هموگلوبین سلولی خون قزل آلا در تیمارهای شاهد و آزمایشی در پایان
60 روز66
جدول 4-17- متوسط هموگلوبین گلبول قرمز خون قزل آلا در تیمارهای شاهد و آزمایشی در پایان
60 روز66
جدول4-18- درصد لنفوسیت خون قزل آلا در تیمارهای شاهد و آزمایشی در پایان 60 روز67
جدول4-19-درصد نوتروفیل خون قزل آلا در تیمارهای شاهد و آزمایشی در پایان 60 روز67
جدول4-20-درصد منوسیت خون قزل آلا در تیمارهای شاهد و آزمایشی در پایان 60 روز68
جدول4-21-درصد ائوزینوفیل خون قزل آلا در تیمارهای شاهد و آزمایشی در پایان 60 روز68
جدول4-22-توتال ایمنوگلوبولین سرم خون قزل آلا در تیمارهای شاهد و آزمایشی در پایان 60
روز69
جدول4-23-میزان IgM سرم خون قزل آلا در تیمارهای شاهد و آزمایشی در پایان 60 روز69
جدول4-24-میزان لیزوزیم سرم خون قزل آلا در تیمارهای شاهد و آزمایشی در پایان 60 روز70
جدول4-25-درصد رطوبت لاشه قزل آلا در تیمارهای شاهد و آزمایشی در پایان 60 روز70
جدول4-26-درصد پروتئین لاشه قزل آلا در تیمارهای شاهد و آزمایشی در پایان 60 روز71
جدول4-27-درصد چربی لاشه قزل آلا در تیمارهای شاهد و آزمایشی در پایان 60 روز71
جدول4-28-درصد خاکستر لاشه قزل آلا در تیمارهای شاهد و آزمایشی در پایان 60 روز72
فهرست شکل ها
عنوان صفحهشكل( 1-1) ماهي قزل آلاي رنگين كمان ” Oncorhynchus mykiss”13
شکل (1-2) رابطه عوامل محیطی و میکروفلور دستگاه گوارش29
شکل (3-1) موقعیت جغرافیایی گارگاه پرورش ماهی سردابی(قزل آلا) اشکرآب سیاهکل41
شکل (3-2) نمایی از کارگاه پرورش ماهی سردابی اشکراب سیاهکل42
شکل (3-3) نمایی از کانال های بتونی پرورش و تیمار و تکرارها43
شکل(3-4) پودر اولیه حاوی1011-101244
شکل(3-5) رقت های مختلف از106-101044
شکل(3-6) غذای آماده و غنی شده با پروبیوتیک45
شکل (3-7) غذادهی روزانه بر اساس محاسبات روزانه46
شکل (3-8) خونگیری از سیاهرگ در محل ساقه دمی46
شکل (3-9) دستگاه سانتریفوژ و نحوه ی جداسازی سرم خون47
شکل (3-10) دستگاه سانتریفیوژ هماتوکریت48
شکل (3-11) دستگاه اسپکتروفتو متر نور مرئی و UV49
شکل(3-12): دستگاه اسپکتروفتومتر مدل 2100-VIS شرکت Unico آمریکا51
شکل(3-13)دستگاه Auto Analyzer مدلBT- 150052
شکل (3-14) نحوه ی آماده سازی محیط کشت TSA و MRS آگار53
شکل (3-15) برداشت روده و تهیه رقت های مختلف و کشت در پلت های TSAو MRS54
شکل (3-16) نگهداری پلت ها در انکوباتور و شمارش باکتری ها54
شکل (3-17) آماده سازی لاشه جهت تجزیه شیمیایی56
چکیده
تحقیق حاضر به منظور ارزیابی تاثیر باکتری اسید لاکتیک Lactobacillu plantarum (KC426951) جداسازی شده از روده قزل آلای رنگین کمان بر فاکتورهای رشد ، فلور باکتریایی روده ،فاکتورهای خونی و ایمنی بچه ماهیان قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) در بهار و تابستان سال 1392انجام شد. بچه ماهیان قزل آلای رنگین کمان با میانگین وزن 24/2±56/3 به مدت 2 هفته با شرایط پرورشی محیطی در یک مرکز پرورش خصوصی ماهیان سردآبی (اشکرآب سیاهکل) در استان گیلان قبل از شروع آزمایش سازگار شدند . ماهیان در قالب یک طرح کاملا تصادفی به شش گروه شامل 540 قطعه بچه ماهی تقسیم شدند . پارامترهای کیفی آب شامل درجه حرارت ، مقدار اکسیژن محلول و pH به ترتیب 3/0±3/17 درجه سانتی گراد ،43/0±5/8 میلی گرم و 26/0±4/7 اندازه گیری شد .پنج گروه از ماهیان ( هر گروه شامل 90 ماهی) با جیره حاوی 106 (تیمار1) ، 107 (تیمار2) ، 108 (تیمار3) ، 109 (تیمار4) و1010 (تیمار5) cfu g-1 لاکتو باسیلوس پلانتاروم و گروه کنترل (شاهد) بدون جیره حاوی پروبیوتیک به مدت 60 روز تغذیه شدند . تغذیه ماهیان بر اساس 3 درصد بیوماس وزن بدن بصورت روزانه و برابر صورت پذیرفت. نتایج نشان داد که میزان وزن نهایی ، طول نهایی، ضریب رشد ، درصد افزایش وزن و میانگین رشد روزانه در تیمار 2 بیشترین و در تیمار 5 کمترین مقدار و میزان ضریب تبدیل غذایی در تیمار 2 کمترین و در تیمار 5 بیشترین را به خود اختصاص داده بودند(05/0> P). همچنین بالاترین میزان توتال لاکتیک اسید روده ماهیان قزل آلا در تیمار4 و در حالیکه کمترین مقدار مربوط به تیمار شاهد و بالاترین توتال کانت مربوط به تیمار 2 و کمترین تیمار 5 بدست آمد(05/0> P). فاکتورهای خونی: بالاترین سطوح گلبول های قرمز در تیمار 5 (3/10408±3/898333) ، گلبولهاي سفيد در تیمار4 (4/702±3/10833) ، حجم گلبول هاي قرمز در تیمار 1(8/3±7/508) ، غلظت هموگلوبين در تیمار 5 (15/0±2/11) ، هماتوكريت در تیمار 5 (2±42) ،فراوانی لنفوسیت ها در گروه شاهد (53/1±67/69) ، فراوانی نوتروفیل ها در تیمار 5 (1±39) ، بدست آمد (05/0> P).
فاکتورهای ایمنی: بالاترین سطوح توتال ایمنوگلوبولین در تیمار 4 (15/1±33/20) ، IgM در تیمار4 (65/2±39) و لیزوزیم در تیمار4(08/2±67/40) حاصل گردید(05/0> P) .حداکثر رطوبت لاشه مربوط به تیمار 3 ، درصد پروتئین مربوط به تیمار 4 ، و کمترین درصد چربی مربوط به تیمار شاهد می باشد (05/0> P). با توجه به نتایج بدست آمده در خصوص بکارگیری Lactobacillus plantarum می توان از آن به عنوان یک فاکتور مثبت جهت بهبود فلور باکتریایی روده ، عملکرد رشد ، شاخص های خونی ، ایمنی و ترکیب لاشه استفاده نمود.
کلمات کلیدی: قزل آلای رنگین کمان،باکتری اسید لاکتیک ، Lactobacillus plantarum ، رشد ، فلور باکتریایی، شاخص خونی، ایمنی ، لاشه
مقدمه
رشد فزاينده و روز افزون جمعيت جهان، تامين غذا و دستيابي به منابع جديد غذايي را به یکي از مهمترين دغدغه هاي دولت ها مبدل ساخته و موجب شده است تا تاًمين مواد پروتئيني به سمت ساير منابع از جمله آبزيان سوق يابد. در اين ميان ارزش بالاي پروتئين آبزيان باعث گرديد كه صنعت ماهيگيري و آبزی پروری به صنعتي مهم و شايان توجه تبديل شود. پرورش آبزيان یك فعاليت با گستره جهاني است كه در بهبود تغذيه و كمك به توسعه اقتصادي كشورها موثر است.
صنعت آبزی پروری علیرغم این رشد قابل توجه، همواره با مشکلاتی روبرو بوده است که از عمده مشکلات را می توان ابتلا به بيماري های مختلف ذکر نمود . بیماریها در آبزیان به سه سه عامل مهم بستگی دارد وضعیت ماهی (میزبان) از نظر سلامت و تناسب اندام ظاهری و دارا بودن صفات مقاومتی و ایمنی در مقابل اجرام بیماریزا ، عوامل محیطی اهم از شرایط فیزیکی و شیمیایی نظیر اوضاع جوی ، تغییرات حرارتی ، تابش خورشید ، بارندگی و … و عوامل پاتوژن یا بیماریزا را می توان نام برد ( آذری تاکامی، 1376). اغلب آبزیان پرورشي تحت تأثير عفونت هاي باكتريايي قرار مي گیرند که سيستم ايمني شان توسط شرايط استرس زا به خطر می افتد. يكي از معمول ترين روش هاي درمان اين عفونت ها، استفاده از آنتي بيوتيك ها مي باشد این در حالی است که استفاده بیش از حد از این داروها باعث بروز مقاومت باكتريايي در این حیوانات می شود (Teuber, 2001). لذا بکارگیری آنتي بيوتيك ها جهت درمان بيماري هاي آبزیان پرورشي به طور گسترده مورد انتقاد قرار گرفته است، كه دلائل آن علاوه بر افزودن هزينه ها عبارتند از: افزايش توانایی مقاومت باكتري ها در برابر آنتي بيوتيك ها، از بين بردن فلور ميكروبي محيط زيست، هزينه بالاي اين داروها و عوارض جانبي اين داروها بر ماهی و میگومی باشد . ثابت شده که برخي از آنتي بيوتيك ها سيستم ايمني را سركوب مي كنند و موجودات آبزي را بيشتر مستعد پذيرش بيماري هاي باكتريايي ، ويروسي و انگلي مي نمايند.افزايش نگراني هاي ناشي از بکارگیری آنتي بيوتيك ها منجر به كاهش استفاده از آنها در صنعت آبزي پروري آمريكا و اروپا گرديده است.
آنتی بیوتیکها به تعادل باکتریهای موجود در روده آسیب وارد می کنند و اکثر باکتریهای مفید را از بین برده و منجر به پیدایش باکتریهای مقاوم به دارو می گردند و همچنین فقط 20 تا 30 درصد آنتی بیوتیک ها بوسیله ماهی هضم می شوند و بقیه وارد محیط زیست می شوند.
مصرف بی رویه داروها و مواد شیمیایی علاوه بر ایجاد مقاومت در میکرو ارگانیسمها سبب نفوذ این مواد به خاک و آب گردیده و محیط زیست مجاور مزارع پرورش آبزیان را به شدت آلوده نموده است تثبیت داروها و مواد شیمیایی در بافتهای ماهی و آبزیان بهداشت انسانی را نیز به خاطر ایجاد حساسیتهای مختلف، مقاومت باکتریایی و عوارض کلیوی و کبدی به مخاطره می اندازد(آذری تاکامی، 1376).
در حال حاضر، استفاده از پروبیوتیک ها و سین بیوتیک ها به عنوان جایگزین استفاده از آنتی بیوتیکها در پرورش آبزیان مطرح هستند. آبزیان در مراحل اولیه تکثیر و پرورش از سطح ایمنی کافی برخوردار نبوده و نیازمند تدابیر لازم در خصوص پیشگیری و درمان می باشند و بهره گیری از پروبیوتیک ها نیز می تواند به عنوان یکی از ابزارهای موثر در پیشگیری از بیماریها و همچنین محرک رشد مد نظر قرار گیرد.
استفاده از پروبیوتیک ها بعنوان جایگزینی برای روشهای سابق به نظر می رسد می تواند بسیاری از مشکلات را مرتفع سازد. استفاده از پروبیوتیک ها در واقع تکنولوژی جدید آبزی پروری همگام با محیط زیست به شمار می رود. با استفاده از این مواد هم می توان تولید را افزایش داد، هم کیفیت آب را اصلاح کرد و هم اینکه آنها را به عنوان مبارزه بیولوژیک مد نظر قرار داد (حسینی فر، 1386).
تأثیر پروبیوتیک ها در تغذیه، مقاومت در برابر بیماریها و دیگر فعالیت های مفید به اثبات رسیده که از
جمله اثرات مفیدی که بر سلامتی دارند تأثیر بر روی سیستم ایمنی و تحریک سیستم ایمنی است(کامکار، 1390).
استفاده از زيست يارهاي حياتي (پروبيوتيك ها) به عنوان یک مکمل غذایی که قادر به بهبود دفاع و ایجاد
مقاومت در برابر عوامل بیماری زا در زمان بروز استرس های متفاوت طي دوره پرورش ماهی باشند، مورد
توجه هستند.پروبيوتيك ها بطور سودمندي با بهبود تعادل فلور ميكروبي روده به ميزبان سود مي رسانند Fuller,1989)).پروبیوتیک ها نه تنها اثرات منفی آنتی بیوتیک ها را ندارند بلکه نقش مهمی در افزایش بهره وری ، تولید و کاهش درصد تلفات ماهی و میگو دارا می باشند.
تا كنون سويه هاي زيادي جهت استفاده در تغذيّه دام، طيور و آبزیان به عنوان پروبيوتيك معرفي شده است و با بهره گيري از مهندسي ژنتيك و دانش بيوتكنولوژي، سويه هاي مؤثرتر و بهتري نيز توليد خواهد شد. ولي به طور كلي پروبيوتيك ها از لحاظ نوع سوية ميكروبي مؤثرشان به سه گروه تقسيم مي شوند، پروبيوتيكهای
1- باكتريايي2- قارچي 3- مخمري.
پروبيوتيكهاي باكتريايي عمده ترين پروبيوتيك هايي هستند كه تاكنون در آبزي پروري استفاده شده اند. استفاده از پروبيوتيكهاي حاوي باكتريهاي اسيد لاكتيك به افزايش ميزان زنده ماني ميزبان در مواجه با عوامل بيماريزا منجر ميشوند که اين عملكرد از طرق زير صورت ميگيرد ( Gatesoupe, 1999)
1- آثار آنتاگونيستي بر ضد عوامل بيماريزا از طريق ترشح مواد باكتري ُكش همانند باكتريوسينها
2- محدود كردن عوامل بيماريزا از طريق افزايش محل اتصال يا استفاده از ماده و انرژي در دسترس
3- افزايش سد دفاعي بدن از طريق افزايش سطوح ايمني
همچنين مشاهده شده است برخي پروبيوتيكها اشتها را افزايش می دهند، سلامتي را بهبود می بخشند و افزايشی كلي را در وزن به وجود مي آورند كه احتما ً لا به دليل افزايش قابليت هضم مواد غذايي است (Gatesoupe and Ringo,1998)
توانایی باکتریهای اسید لاکتیک در تقویت ایمنی غیر اختصاصی ماهی قزل آلای رنگین کمان توسط مطالعات برخی از محققین ثابت شده است. به خصوص تجویز خوراکی بعضی از سویه های باکتری اسید
لاکتیک موجب افزایش پاسخ ایمنی سلولی مثل فعالیت فاگوسیتوز، انفجار تنفسی فاگوسیت ها، تکثیر لنفوسیتها و سنتز سیتوکنین ها می شود. (Austin &Irianto, 2002; Nikoskelainen et al., 2001; Balcazar et al., 2006; Panigrahi et al., 2010)
دفتر مواد غذايي و مطالعه دارويي آمريكا و انجمن رسمي كنترل مواد غذايي، براي متمايز نمودن ميكرو ارگانيسم هاي مفيد و مضر، ليست گونه هايي از ميكرو ارگانيسم را ارائه نموده است كه مي توان آنها را با مواد غذايي مصرف نمود. از جمله اين مواد مي توان به لاکتوباسیلوس پلانتاروم Lactobacillus plantarum اشاره نمود.
در این تحقیق باکتری توسط دکترشناور ماسوله در سال 1391 از فلور باکتریایی روده برداشت و با روش مولکول 16S rRNA مورد شناسایی و در NCBI مورد ثبت قرار گرفت (KC426951) و برای اولین بار در ایران جهت تغذیه بچه ماهی قزل آلا بصورت in vivo مورد مصرف قرار گرفت.
تحقیقات و استفاده های گسترده ای از باکتری های اسید لاکتیک شده است که از آنها می توان به لاکتو باسیلوس اشاره کرد (Kesarcodi-Watson . et al .,2008)
در خصوص تاثير انواع پروبيوتيكها بر رشد و بازماندگي ماهيان تحقيقات فراواني بعمل آمده است ولي در زمینه اثرات ایمنی زایی آن در ماهیان اطلاعات بسیار محدودی در دسترس می باشد. لذا در این مطالعه بررسی ایمنی زایی این ترکیب در ماهی قزل آلای رنگین کمان مدنظر مي باشد
قزل آلاي رنگين كمان نخستين گونه از خانواده آزادماهيان است كه به عنوان غذاي اصلي انسان اهلی و پرورش يافت. اين ماهي از اواخر قرن نوزدهم ميلادي به صورت قابل مصرف و قابل عرضه به بازار پرورش داده شده است. در حال حاضر، ماهي قزل آلا اساس صنعتي را تشكيل مي دهد كه در حال توسعه است و اهميت آن بويژه در كشورهايي كه قادر به تدارك شرايط و مهيا كردن محيط آب شيرين يا شور براي پرورش آن هستند در حال افزايش است.
لذا با توجه به مطالب ذکر شده در نوشتار بالا که بیانگر نقش و اهمیت بسیار زیاد پرورش گونه قزل آلا
در تامین پروتئین جامعه می باشد و مشکلات پیش رو حاصل از تغییر شرایط فیزیکی و شیمیایی محیط پرورش این گونه با ارزش که منجر به انواع بیماریها و تلفات قابل توجه و در نهایت از دست رفتن سرمایه پرورش دهندگان می گردد و با هدف کاهش مصرف بی رویه داروها و مواد شیمیایی در مبارزه با بیماریها ی این آبزی که در نهایت به نحوی وارد چرخه مواد بدن انسان و اثرات سو می شود مطالعه جایگزینی مناسب نظیر پروبیوتیک ها از جمله باکتری لاکتو باسیلوس پلانتاروم بعنوان اولین زیست یار حیاتی ضروری به نظر میرسد لذا مطالعه ای در خصوص تاثیر مقادیر مختلف زیست یار حیاتیباکتری لاکتوباسیلوس پلانتاروم در جیره غذایی قزل آلای رنگین کمان بر رشد ، فلورباکتریایی روده، شاخصهای خونی و ایمنی این گونه مورد مطالعه قرار گرفت که به ضرورت انجام این تحقیق ، فرضیات و اهداف آن در ذیل اشاره شده است.
تاکنون در زمینه افزودن باکتری لاکتوباسیلوس پلانتاروم به جیره غذایی قزل آلا، بویژه در سن رشد (بچه ماهی) جهت پرورش آنها در مزارع پرورش، مطالعه علمی و عملی و نیز بررسی اثر غذای حاوی باکتری لاکتوباسیلوس پلانتاروم روی فلور باکتریایی روده، عوامل خونی و ایمنی خون قزل آلای رنگین کمان به انجام نرسیده است. هرگونه تغییر در شرایط زیستی، تغذیه ای و … می تواند روی فلور باکتریایی، شاخص های خونی و ایمنی اثر گذار باشد. برآورد این تغییرات جهت دست یابی به وضعیت ایمنی ماهیان تغذیه شده با پروبیوتیک مذکور از روی شاخص های خونی و بیوشیمیایی، از بررسی های علمی نوین در ایران می باشد.
تحقیق حاضر جهت بررسی سطوح مختلف باکتری Lactobacillus plantarum در جیره غذایی روی برخی فاکتورهای خونی ، ایمنی ماهی و فلور باکتریایی و رشد قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) طی60 روز مورد بررسی قرار گرفت. از آنجا که پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان در جهان بسیار رونق دارد، نتایج این تحقیق می تواند در سطوح بین المللی نیز حایز اهمیت بوده و مورد بهره برداری كارگاهها و مراكز دولتي و خصوصي پرورش ماهيان سرد آبي قرار گیرد.
سوالات تحقیق
1-یا مقادیرمختلف باکتری Lactobacillus plantarum بر فاکتور رشد بچه ماهی قزل آلای رنگین کمان تاثیر مثبت دارد؟
2- آیا مقادیر مختلف باکتری Lactobacillus plantarum بر شاخص فلور باکتریایی روده بچه ماهی قزل آلای رنگین کمان تاثیر مثبت دارد؟
3- آیا مقادیر مختلف باکتری Lactobacillus plantarum بر شاخص خون و ایمنی بچه ماهی قزل آلای رنگین کمان تاثیر مثبت دارد؟
فرضيه تحقيق
1-مقادیر مختلف باکتری Lactobacillus plantarum بر فاکتورهای رشد بچه ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) تاثیر مثبت ندارد.
2-مقادیر مختلف باکتری Lactobacillus plantarum برفاکتورهای رشد و فلور باکتریایی روده بچه ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) تاثیر مثبت دارد.
3-مقادیر مختلف باکتری Lactobacillus plantarum ، شاخص خون و ایمنی بچه ماهی قزل آلای رنگین کمان(Oncorhynchus mykiss) را بهبود می بخشد.
اهداف تحقیق
1-تعیین مقادیر مختلف باکتریLactobacillus plantarum یر فاکتورهای رشد بچه ماهی قزل آلای رنگین کمان.
2-تعیین تاثیر مقادیر مختلف باکتریLactobacillus plantarum بر فلور باکتریایی روده ی بچه ماهی قزل آلای رنگین کمان.
3-تعیین مقادیر مختلف باکتری Lactobacillus plantarum بر شاخص های خونی و ایمنی بچه ماهی قزل آلای رنگین کمان.
در مقایسه با تیمار شاهد.
1-1- مشخصات آزاد ماهيان (Salmonidae)
اكثر آزاد ماهيان گونه هايي با ارزش تجاري بالا هستند. هيچ يك از گونه هاي اين خانواده كاملاً دريايي نيستند. يعني به صورت آنادرموس ((Andromouse در دريا زندگي كرده و جهت تخم ريزي به آب شيرين مهاجرت مي كنند. از مشخصات عمده اين خانواده وجود باله چربي ( Fine Adipose) مي باشد. اين باله فاقد شعاع است و حد فاصل باله پشتي و دمي است. وجود دندان از مشخصات آزاد ماهيان است و در برخي گونه ها دندان ها در تمام محفظه دهان گسترش يافته است و وجه تمايز جنس هاي نر و ماده در زمان تخم ريزي مي باشد. آزاد ماهیان گونه هایی گوشتخوار هستند (Maitland,2000).
به طور کلی آزادماهیان از نژادها و جمعیت های مختلفی برخوردار بوده و در نقاط مختلف جهان پراکنش گسترده ای دارند. این ماهیان در زمره ماهیان سردآبی قرار دارند و اغلب متعلق به مناطق سردسیری و معتدله جهان می باشند. در بین خانواده آزاد ماهیان، گونه های قزل آلای رنگین کمان، قزل آلای خال قرمز، آزاد ماهی دریای خزر و میزان محدودی ماهی آزاد زیبا و ماهی آزاد کتا در آب های ایران یافت میشود. این گونه ها از ارزش اقتصادی و زیستی بسیار بالایی برخوردارند و بایستی مورد توجه جدی تری قرار گیرند (فرزانفر، 1384)
1-1-1- رده بندي ماهي قزلآلا
اين ماهيان از راسته آزادماهي شكلان(Salmoniforms) و مشتمل بر شش خانواده كه عبارتند از: آزاد ماهيان (Salmonidae)، سفيد ماهيان(Coregonidae)، بلند باله ماهيان(Thymalidae) ، نازك فلس ماهيان(Osmeridae) ، اردك ماهيان(Esocidae) و سگ ماهيان(Umberidae) كه در اين مجموعه تنها خانواده نخست، بطورمختصرتشريح مي‌گردد.
از جنس‌هاي معروف اين خانواده مي‌توان به جنس Salmo، Hucho، Oncorhynchus ، Salmothymus ، Salvelinus و Stenodus اشاره نمود (فرزانفر، 1384).
در بين خانواده هاي راسته آزادماهي شكلان بجز خانواده هاي اردك ماهيان و سگ ماهيان مابقي داراي يك باله چربي كوچك هستند كه در حدواسط بين باله پشتي و دمي آنها قرار دارد و فاقد شعاع هاي استخواني سخت و نرم مي باشند (وثوقی و مستجیر، 1379). در گذشته ماهي قزل آلای رنگين كمان را متعلق به جنس Salmo و Salvelinus قلمداد مي كردند، در حالي كه ماهي آزاد را مربوط به جنس Oncorhynchus مي دانستند. اما در سال 1989 ماهي قزل آلاي رنگين كمان را كه قبلاً تحت عنوان علمي Salmo gairdneri معروف بود، جزو جنس Oncorhynchus طبقه بندي نمودند. امروزه قزل آلاي رنگين كمان با نام علمي O. mykiss معروف است و از لحاظ علمي اين ماهي جزو گونه هاي آزاد ماهيان محسوب مي گردد (Stickney, 1991)
1-1-2- برخی ويژگي هاي مورفولوژیک و بیولوژیک ماهي قزل آلا ي رنگين كمان
اين ماهي داراي يك نوار پهن بصورت رنگين كمان در هر طرف بدن بوده، بر روي سر، بدن، پشت، باله چربي و باله دمي آن لكه هاي تيره رنگي مشاهده مي شود (شکل1-1). حداكثر طول اين ماهي 70 سانتي متر و وزن آن به 7 كيلوگرم نيز بالغ مي گردد. اين ماهي را متعلق به گروه ماهيان رودرو((Anadromous Fishes ، میدانند. يعني كليه مهاجرت هاي توليد مثلي خود را درآب شيرين انجام مي دهد (وثوقی و مستجیر،1379)اين ماهي بطور طبيعي در ايران، در درياچه هاي با آب سرد، نهرها و رودخانه هاي با بستر قلوه سنگي و سنگلاخي به سر مي برد. زيستگاه اين ماهي تا حدي مشابه قزل آلاي خال قرمز (گونه بومي ايران) مي باشد. در اغلب رودخانه هاي حوزه جنوبي درياي خزر بوسيله انسان معرفي شده است (نادري و عبدلي، 1383) اين ماهي قابليت بسيار خوبي براي پذيرش غذاي دستي و پرورش مصنوعي را داشته، از سرعت رشد قابل قبولي برخوردار است.
1-1-2-1- دستگاه گوارش و اندام های مرتبط
آزاد ماهیان ، جانورانی گوشتخوار بوده ، دارای سیستم گوارشی کوتاهی می باشند ، دندان های این جانوران به شکلی بوده که قابلیت شکار را بخوبی برای آنها میسر می سازد. دهان در این ماهیان از قسمت های مختلفی مانند فک میانی ، فک فوقانی ، فک تحتانی ، استخوان تیغه ایی Vomer و زبان تشکیل شده است.
در این ماهیان علاوه بر فکین ، دندان ها بر روی سقف دهان و قاعده زبان نیز یافت می شوند (فرزانفر ، 1384). در محوطه معده واکنش های وابسته بع ترشح اسیدمعده ، آنزیم ها و همچنین حرکات معده می تواند موجب له شدن مواد غذایی شده، مراحلی از هضم صورت پذیرد.در بخش انتهایی معده و در محل اتصال به روده حدود 30 الی 80 زوائد انگشتی بنام زوائد باب المعده ای Pyloric caeca قرار گرفته اند که در هضم می توانندنقش موثری داشته باشند. مواد غذایی از سوی معده از طریق یک دریچه یک طرفه به نام پیلور وارد روده شده تا به کمک آنزیم های آن هضم بیشتری بر روی مواد غذایی انجام پذیرد. بعلاوه آب ، املاح و ویتامین ها نیز از طریق جداره روده جذب می گردند. بقیه مواد باقیمانده سپس بصورت مدفوع از مخرج ماهی دفع می شود(Ali,2000) .
غدد گوارشی مانند ، کبد ، کیسه صفرا و پانکراس نقش بسزایی در هضم مواد غذایی دارند. کبد بعلت داشتن اندازه بزرگ و همچنین بافتی نرم براحتی قابل شناسایی می باشد. رنگ این غده از قرمز تیره تا قهوه ایی روشن متفاوت است. در کنار کبد، کیسه صفرا قرار گرفته است که مایع سبز رنگی به نام صفرا را تولید می نماید. عمل اصلی این مایع ، تاثیر بر روی مواد چربی و شکستن مولکول های چربی می باشد. پانکراس در آزاد ماهیان بصورت غدد پراکنده در میان زوائد باب المعده ای ظاهر می گردد . پانکراس با تولید آنزیم های گوناگون به هضم مواد غذایی کمک کرده ، بعلاوه با ترشح هورمون انسولین در کنترل قند خون نقش موثری دارد (Pannell and barton , 1996) .
1-1-3- برخی ویژگی های ماهی قزلآلايرنگينکمان “Oncorhynchus mykiss”
قزل آلاي رنگين كمان جز ماهيان پرورشي است که از اواخر قرن نوزدهم ميلادي اهلي شد و به صورت قابل مصرف و قابل عرضه به بازار، پرورش داده شده است. اکنون ماهي قزل آلا اساس يك صنعت در حال توسعه را تشكيل مي دهد و اهميت آن بويژه در كشورهايي كه قادر به تدارك شرايط و مهيا كردن محيط آب شيرين يا شور براي پرورش آن هستند، در حال افزايش است. اين ماهي نخستين ماهي (گونه) از خانواده آزاد ماهيان است كه به عنوان غذاي اصلي انسان اهلی و پرورش داده شد. در حال حاضر، اين ماهي سهم با ارزشي در تامين غذاي انسان دارد. علت اين امر فقط به دلیل ارزش غذایی بالاي اين ماهي و كمياب و گران شدن ماهيان وحشي كه از طبيعت صيد مي شوند، نيست. بلکه بخاطر وجود چربي هاي اشباع نشده اي هستند كه در این ماهی یافت می شوند (فرزانفر، 1384).
جنسهاي اين خانواده در آب هاي سرد با اکسيژن فراوان زندگي مي کنند که توسط انسان به اقصي نقاط
دنيا برده شد. به خاطر خاصيت سازگاري زياد آن، هماکنون در بیشتر آب هاي شيرين که داراي دماي مناسب جهت رشد اين گونه هستند، حضور دارد و گونه پرورشی بیشتر مزارع پرورش ماهيان سردآبي دنيا و تقريباً صددرصد مزارع پرورش ماهيان سردآبي ايران را به خود اختصاص ميدهد (نفيسي بهابادي، 1385).
1-1-4- پراكنش ماهي قزل آلا در جهان و ایران
محدوده زيستگاه اصلي ماهي قزل آلاي رنگين كمان شمال غرب آمريکاست و از رودخانه Kuskokwim در آلاسكا آغاز شده و به سمت جنوب ادامه مي يابد و با عبور از بخش British Clombia به منطقه Baja در كاليفرنيا مي رسد. در سواحل شرقي انشعاب اصلي در رودخانه Peace در ایالت British Clombia و Athabasca (در آلبرتا) نيز وجود دارد. جمعيتي از اين ماهي نيز به صورت بومي در استان Chihuahua در كشور مكزيك وجود دارند. سرعت رشد نژاد مهاجر پولادسر (كه به دريا مهاجرت ميكند) بيشتر است. ماهيان نژاد مهاجر عموماً از نژاد غير مهاجر كه تمام دوره زندگي خود را در رودخانه سپري مي كنند بزرگترند؛ اما بزرگترين ماهيان قزل آلاي رنگين كمان را مي توان در درياچه هاي آب شيرين يافت (مشائي، 1386)اين ماهی
در حوضه خزر، دجله ،كارون، نمك، كوير، زاينده رود، تجن (خراسان) و كرمان پراكنش دارد (هدايتی فرد،1382). همچنین در رودخانه پارك ملي گلستان در مناطقي با دماي كمتر از 20 درجه سانتي گراد مشاهده مي گردد (عبدلي،1389).قدمت پرورش آن در ايران نيز به چند دهه قبل، يعني سال 1338 هجري شمسي مربوط مي شود (نفيسي بهابادي، 1385).
1-1-5- بررسی آماری تولیدات پرورشی ماهی قزل آلا
براساس سالنامه آماري سازمان خواربار جهاني ملل متحد (FAO) که در سال 2012 منتشر نمود، ميزان كل توليد آبزيان پرورشي در سال 2010، بالغ بر 6/63 میلیون تن بوده است.
نرخ رشد صنعت پرورش آبزیان طی سالهای 1960 الی 2009 برابر 2/3 درصد بود در حالیکه طی مدت مشابه نرخ رشد افزایش جمعیت معادل 7/1 درصد بوده است . میزان تولید ماهیان خانواده آزاد ماهیان در سال 2001 برابر 1785121 تن گزارش شده است که این گونه ها در سال 2010 به مقدار 2411136 تن افزایش یافت. بر اساس گزارش در همین منبع میزان پرورش آبزیان در ایران در سال 2010 برابر 220034 تن می باشد که رتبه 14پرورش آبزیان را بین کشورهای جهان دارا می باشد .
آمار ارائه شده در آمارنامه سازمان شیلات ایران میزان تولیدحاصل از آبزی پروری را در سال 1389 معادل 251374 تن و در سال 1379 معادل 66000 تن گزارش نموده است .طي ده سال اخير، روند صعودي ميزان توليد ماهي قزل‌آلاي رنگين كمان در ايران پيشرفت بسيار قابل توجهي داشته است. بطوريكه ميزان توليد سالانه اين ماهي در سال 1379، از مقـدار 9000 تـن، به مـرز 91519 تـن در سـال 1389 رسـيده است. که معادل 8/3 درصد تولیدات ماهیان سردآبی جهان است (FAO,2012).
شكل(1-1) ماهي قزل آلاي رنگين كمان ” Oncorhynchus mykiss”
1-2- پروبيوتيك چيست؟
واژه پروبيوتيك، واژه اي يوناني و به معناي “براي زندگي” مي باشد (Chukeatirote, 2003). پروبيوتيك نخستين بار توسط Lilly & Stillwell (1965) براي برخی مواد مترشحه بوسيله ميكروارگانيسم ها بكار گرفته شد كه موجب تحريك رشد ساير ميكروارگانيسم ها مي شوند. بنابر اين، تركيبات اخیر از لحاظ تاثیر می توانند كاملاً در برابر آنتي بيوتيك ها يا مواد پاد زيست، قرار گيرند. با اين وجود، بكارگيري اين واژه بدين شكل تداوم نيافت و Sperti (1971) از اين واژه تحت عنوان عصاره ي بافتي كه موجب تحريك رشد ميكروبي مي شوند، ياد نمود.
تحقيق Metchinkoff (1907) در آغاز قرن بيستم را مي توان نخستين تحقيق انجام شده در زمينه پروبيوتيك ها دانست. وي تاثیر مصرف ماست را مورد بررسي قرار داد و متوجه تأثير این ماده غذایی روي طول عمر كشاورزان بلغاري شد. در واقع او اصول دستكاري ميكروفلور روده را درك نموده بود و این موضوع را اين گونه شرح داد: “میكروب هايي كه با هدف بهبود سلامتي خورده مي شوند”. همين تعريف، بعدها توسط Parker (1974) اينگونه اصلاح شد: “موجودات و موادي كه در تعادل ميكروبي روده تأثيرگذارند”.
Fuller (1989) نيز تعريف Parker را اينگونه اصلاح نمود: “مكمل های غذايي حاوي ميكروب هاي زنده كه از طريق تعادل ميكروفلور روده اثرات مفيدي بر سلامت ميزبان مي گذارد”، این تعریف امروزه بيشتر متعارف است. اجزاي اصلي اين تعريف منعكس كننده لزوم زنده بودن ميكروارگانيسم و استفاده آن به صورت مكمل غذایی براي ميزبان است و ابهامي را كه با بكاربردن اصطلاح “مواد” ايجاد مي شد را از بين مي برد. “اثر بر روي تعادل ميكروبي روده” كه در تعريف اخیر اشاره شد، در تحقيقات انجام شده كمتر مورد توجه قرار گرفته است. Tannock(1997) به اين نكته توجه نمود و اين تعريف را به این صورت پيشنهاد كرد: “سلول هاي ميكروبي زنده كه با هدف بهبود سلامتي، به صورت مكمل هاي غذايي بكار مي روند”.
بسياري از محققين تعريف Fuller را مورد تجزیه و تحلیل بیشتری قرار داده و تعاریف کامل تری را ارئه نمودند. بعنوان نمونه، Gatesoupe (1999) پروبيوتيك ها را اينگونه تعريف نمود: “سلول هاي ميكروبي كه به طريقي وارد دستگاه گوارش مي شوند و زنده مي مانند تا سلامتي را در ميزبان ايجاد نمايند”. Gram و همکاران (1999) نیز پيشنهاد كردند كه “پروبيوتيك هر نوع مكمل ميكروبي زنده است كه از طريق بهبود تعادل ميكروبي بر ميزبان تأثير مثبت مي گذارد”. همچنين، Salminen و همکاران (1999) تعريف پروبيوتيك را اين گونه ارائه كردند: “پروبيوتيك ها فرآورده هايي از سلول هاي ميكروبي يا اجزايي از سلول هاي ميكروبي هستند كه اثرات مفيدي روي سلامت ميزبان دارند”. در اين تعريف لزوم زنده بودن سلول هاي مرتبط با تغذيه ناديده گرفته شد.
روشن است كه اختلافات زيادي در درك واقعي اصطلاح “پروبيوتيك” وجود دارد. از آنجا كه پروبيوتيك ها در آبزي پروري هم استفاده مي شوند، تعاريف بايستي اصلاح شوند. در جانوران آبزي نه تنها دستگاه گوارش مهم است، بلكه آب محيط پرورش هم داراي اهميت مي باشد (Gomez-Gil et al., 2000).
به طور خلاصه مي توان پروبيوتيك را اينگونه تعريف نمود: “پروبيوتيك ها باكتري هاي بي ضرري هستند كه به سلامت جانور ميزبان كمك مي كنند و بطور مستقيم يا غير مستقيم، ميزبان را در بر ابر عوامل بيماريزاي باكتريايي محافظت مي نمايند” ( Irianto et al.,2000).
1-2-1- ضرورت استفاده از پروبیوتیک ها در آبزی پروری
در سيستم هاي متراكم توليد تخم و لارو، آب با روش هاي گوناگوني مانند فيلتر كردن تصفيه مي شود و با اين كار عده اي از باكتري ها از سيستم خارج مي شوند كه اين عمل ممكن است تعادل بين جمعيت ميكروب ها را از بين ببرد يا سبب تكثير باكتري هاي فرصت طلب گردد و يا باعث توسعه جمعيت باكتري هاي پيش بيني نشده شود. بنابراين براي كنترل ميكروبي سيستم، روش هاي بهتري مورد نياز است (Olafsen, 1998).
در طی دوره انکوباسیون يا پرورش لارو، میان کنش های متفاوتی بین باکتری ها و سطوح روده جاندار ممکن است رخ دهد كه احتمالاً منجر به تشكيل ميكروفلور بومي در موجود می گردد و يا زمینه ساز بروز عفونت می گردد. از این رو براي موفقيت در توليد متراكم و انبوه استفاده از روش هايی برای تقویت سيستم های دفاع طبيعي جاندار ضروری بنظر می رسد ( Olafsen, 1998). از ديگر كاربردهاي پروبيوتيك بهبود تعادل ميكروبي روده و در نتيجه بهبود جذب غذا مي باشد (Parker, 1974 ; Fuller, 1989).
در سيستم هاي آبزي پروري، ميكروب ها از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و بر عملکرد رشد اثرات ویژه ای نشان می دهند. علت این امر تا حدی مربوط به ارتباط مستقیم بيماري ها و كيفيت آب، با عوامل ميكروبي است. اخیراً در آبزي پروري بمنظور حفظ شرايط اكولوژيك، از پروبيوتيك به جاي آنتي بيوتيك استفاده مي شود و تكنيك انتقال باكتري به لارو ضروري است (Skjermo & Vadstein, 1999). احتمالاً در فرايند . بمنظور استفاده از پروبيوتيك ها در آبزی پروری، در نظر گرفتن الزاماتی نظیر وجود باكتري با كيفيت مناسب بعنوان پروبيوتيك هاضمه دوكفه اي ها، باكتري ها آنزيم هاي خارج سلولي همانند پروتئاز و ليپاز توليد كرده و فاكتورهاي لازم را براي رشد فراهم مي آورند. همچنین احتمالاً باكتري ها در تغذيه بي مهرگان دريايي و ماهي ها نيز نقش دارند (Olafsen, 1998). اين گونه باكتري ها با توليد مواد سلولي يا ميكرونوترينت هایی شبيه اسيدهاي چرب ضروري (Ringo et al.,1995)، ويتامين ها ( Sugita et al.,1998)، مواد معدني يا حتي آنزيم ها به تغذيه كمك مي نمايند.
حضور باكتري هاي اسيد لاكتيك در دستگاه گوارش دليلي بر وجود تخمير در روده می باشد، اين باکتری ها روي هيدرات هاي كربن پيچيده همچون نشاسته و سلولز تاثير گذاشته و آنها را به تركيبات ساده تر تبديل مي كنند تا جذب و سنتز ويتامين هاي خانواده B و ويتامين K در لوله گوارش صورت گيرد (Hansen & Olafsen, 1999). در اكوسيستم هاي آبي ارتباط بين ميكروارگانيسم ها و ديگر واحدهاي زنده و همچنين جريان مداوم آب، ميان دستگاه گوارش ماهيان و بي مهرگان، همه بر روي ميكروفلور بومي تاثير مي گذارد(Olafsen, 1998). ايجاد كلني هاي پروبيوتيك در امعا و احشا احتمالاً در اثر مصرف آن از محيط آبي اطراف مي باشد كه سبب تعديل



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید