علوم زيستي ورزشي _ پاييز 1394 دورة7، شمارة3 ، ص : 419 – 430 تاريخ دريافت : 17 / 02 / 93 تاريخ پذيرش : 16 / 06 / 93

تأثير هشت هفته تمرين هوازي بر RBP4 سرم و مقاومت انسوليني در رت هاي نر سالم
توراندخت امينيان رضوي1- آذين بلند2- شيما مجتهدي3 – اميد صالحيان 4
– موسي خلفي 5
1.استاديار فيزيولوژي ورزشي، دانشكدة تربيت بدني و علوم ورزشي، دانشگاه تهران، تهران،ايران،2.كارشناس ارشد فيزيولوژي ورزشي، دانشكدة تربيت بدني و علوم ورزشي، دانشگاه تهران، تهران،ايران، 3. دانشجوي دكتري فيزيولوژي ورزشي، دانشكدة تربيت بدني و علوم ورزشي، دانشگاه تهران، تهران،ايران، 4.دانشجوي دكتري فيزيولوژي ورزشي، گروه فيزيولوژي، پرديس البرز دانشگاه تهران، 5. دانشجوي دكتري فيزيولوژي ورزشي، دانشكدة تربيت بدني و علوم ورزشي، دانشگاه گيلان

چكيده
هدف از تحقيق حاضر بررسي تأثير هشت هفته تمرين هوازي بر RBP4 سرم و مقاومت انسوليني در رت هاي نر سالم است. در مطالعة حاضر 16 سر رت نژاد ويستار به طور تصادفي به دو گروه كنترل (8 سر) و تمرين (8 سر) تقسيم شدند.
پروتكل تمريني، 8 هفته شامل 3 جلسه در هفته بود كه با شدت 30 درصد VO2max و مدت 10 دقيقه شروع شد و در دو هفتة آخر به شدت 75 درصد VO2maxو مدت 50-45 دقيقه افزايش يافت. از آزمون t مستقل و ضريب همبستگي پيرسون براي تحليل دادهها استفاده شد و سطح معناداري 05/0≤P در نظر گرفته شد. RBP4، انسولين، گلوكز و شاخص مقاومت انسوليني در اثر تمرين هوازي كاهش معناداري را نشان دادند (05/0P<). با اين حال هشت هفته تمرين هوازي تأثير معناداري بر كلسترول، تريگليسريد و HDL نداشت (05/0P>) و تنها كاهش LDL پس از هشت هفته تمرين معنادار بود (05/0P<). بررسي ارتباط بين RBP4 با نيمرخ ليپيدي و شاخص مقاومت انسوليني پس از هشت هفته همبستگي معناداري را نشان نداد. هشت هفته تمرين هوازي موجب كاهش معنادار RBP4 سرم در رتهاي نر سالم شد و به نظر ميرسد بهبود در مقاومت انسوليني عامل مؤثر در كاهش سطوح RBP4 سرم در رتهاي سالم باشد.

واژه هاي كليدي
تمرين هوازي، رت هاي نر سالم، مقاومت انسوليني، RBP4.
مقدمه
بافت چربي غدة درون ريزي است كه پروتئينهاي فعال بيولوژيكي ترشح ميكند كه به اصطلاح آديپوسايتوكاين ناميده مي شود (18). در دهة اخير تعداد زيادي از هورمونهاي مشتق از آديپوسيت يا آديپوسايتوكاين ها شامل لپتين، آديپونكتين، رزيستينورتينول متصل به پروتئين4 (RBP4) شناسايي شدهاند (17). اين آديپوسايتوكاينها در تنظيمات فيزيولوژيك ذخيرة چربي، متابوليسم و رفتار تغذيهاي و همچنين در اختلالات مرتبط با چاقي شامل مقاومت انسوليني و ديابت نوع 2 تأثير دارند (29).
مقاومت انسولين به كاهش در عملكرد سلول هاي عضلاني براي جذب گلوكز در پاسخ به انسولين ترشحي از سلولهاي بتاي پانكراس عنوان ميشود كه يكي از علائم اصلي پاتوبيولوژيك ديابت نوع 2 است (17). همچنين مقاومت به انسولين در بافت چربي سبب افزايش هيدروليز تري گليسريد از بافت چربي شده كه اين موضوع موجب افزايش ميزان اسيد چرب آزاد پلاسما مي شود (32). مقاومت انسوليني به طور مستقيم با افزايش خطر بيماري شريان كرونري قلب، افت عملكرد دستگاه قلبي- عروقي و مرگ ومير ناشي از آنها مرتبط است (20،19). ليپوكالينها گروهي از پروتئينها هستند كه وظيفة آنها انتقال مولكول هاي كوچك آب گريز مانند لپيدها، استروئيدها، ويتامين A و، بيليروبين در بدن است. RBP4 به عنوان پروتئيني از اعضاي خانوادة ليپوكالينها كه وظيفة انتقال رتينول (ويتامينA) از كبد به بافت مورد نياز را داشت، شناخته شده است (12). جايگاه اصلي توليد اين پروتئين كبد است، با وجود اين بافت چربي با توليد اين پروتئين، در مقايسه با كبد در جايگاه دوم قرار دارد. اخيراً بيان ژن RBP4 در عضلة اسكلتي تشخيص داده شده است كه بر اين اساس، RBP4 نوعي مايوكاين هم محسوب ميشود (24).
RBP4 كه از بافت چربي ترشح مي شود، با عملكردهاي مختلفي در بدن شامل انتقال رتينول، فيبروز و همچنين مقاومت انسوليني همراه است (2،21). برخي مطالعات نشان دادهاند كه سطوح RBP4 با مقاومت انسوليني و ديابت مرتبط است (32،13)، اگرچه سازوكارهاي مولكولي زمينهساز اين اثر بهطور وضوح درك نشده است (6). RBP4 با سركوب محيطي انتقالدهندههاي GLUT4موجب افزايش مقاومت انسوليني ميشود (11،9). مطالعات باليني انجامگرفته نشان ميدهد كه افراد چاق مبتلا به اختلال تحمل گلوكز و ديابت نوع 2 در مقايسه با افراد با تحمل گلوكز طبيعي، سطوح بالاتري از RBP4 در گردش خون دارند (32،13). همچنين يانگ و همكاران (2005) نشان دادند كه در موش ها،مقاومت انسوليني با سطوح بالاتر RBP4 گردش خون كه از بافت چربي بهدست آمده، در ارتباط است. اين پروتئين مانع فعاليتPI3K عضلة اسكلتي و سبب افزايشPEPCK در كبد موشها ميشود (32). علاوه بر اين مطالعات باليني نشان مي دهد كهRBP4 گردش خون ارتباط نزديكي با ريسك فاكتور هاي بيماري قلبي -عروقي ازجمله تري گليسريد، LDL-cو فشار خون دارد (30،28). تحقيقات در موشها نشان داد كه ارتباط قوي بين مقاومت انسوليني و RBP4وجود دارد (32) و نيز RBP4، ارتباطي بين چاقي و مقاومت انسوليني در موشها و انسان فراهم ميكند (24،6). همچنين بيان شده است كه ميتوان از مقدار سرميRBP4 به عنوان پيشگوييكنندة بيماري عروق كرونري، مقاومت به انسولين و ديابت نوع 2 استفاده كرد (4).
بيتحركي يكي از ريسك فاكتورهاي اصلي قلبي – عروقي است (25). فعاليت بدني منظم در برابر بسياري از بيماريهاي مزمن، مانند چاقي، ديابت نوع 2 و بيماريهاي قلبي – عروقي محافظت ميكند (3).
بهبود عملكرد قلبي-عروقي با انجام دادن فعاليت بدني به تغييرات مثبت ناشي از تمرين در بيماريهاي متابوليكي و ريسكفاكتورهايي نسبت داده مي شود كه با مقاومت انسوليني ارتباط دارند (26،14).
مطالعات دربارة تأثير تمرينات بر RBP4 واضح و روشن نيست. چويي و همكاران (2009) در بررسي تأثير دوازده هفته تمرين هوازي در زنان چاق گزارش كردند كه تمرين تأثير معناداري بر سطوح RBP4 سرمي ندارد (8).
در مطالعة ديگر دربارة بررسي تأثير دوازده هفته تمرين هوازي در مردان چاق، نشان داده شد كه RBP4 گردش خون در اثر تمرين بهطور معناداري كاهش مييابد. اين مطالعه نشان داد كه تغييرات در غلظت تريگليسريد گردش خون به طور مستقل با تغييرات در غلظت RBP4 گردش خون مرتبط بود (23). بيشتر مطالعات انجام گرفته بر RBP4 بر روي ديابتيها يا افراد چاق صورت گرفته است و مرور پيشينة پژوهش نشان ميدهد اطلاعات ضد و نقيضي دربارة تغييرات RBP4 به تمرين وجود دارد (23،8). بنابراين تحقيق حاضر به منظور بررسي تأثير هشت هفته تمرين هوازي بر سطوح RBP4 سرمي و مقاومت انسوليني در رت هاي نر سالم انجام گرفت.

روش شناسي
تحقيق حاضر از نوع تجربي، با گروه تجربي و كنترل است. در اين تحقيق، 16 سر رت نر نژاد ويستار 8 هفته در محدودة وزني 150 تا 180 گرم بهعنوان آزمودني استفاده شدند. رتها در شرايط دمايي 22 درجة سانتي گراد، چرخة تاريكي-روشنايي 12:12 و بدون محدوديت در غذا و آب در قفسهاي استاندارد نگهداري شدند. حيوانات پس از آشنايي با محيط آزمايشگاه به طور تصادفي به دو گروه كنترل (8 سر) و گروه تمرين هوازي (8 سر) تقسيم شدند. برنامة گروه تمرين هوازي دويدن بر روي دستگاه نوارگردان بود كه به مدت 8 هفته و هر هفته 3 روز تمرين كردند. هفتة اول موشها به مدت 10 دقيقه و با شدت 30 درصد VO2max روي دستگاه نوارگردان دويدند. در طول 8 هفته، شدت و مدت تمرين هر دو بهتدريج افزايش پيدا كرد، بهطوري كه در دو هفتة آخر (هفته هاي هفتم و هشتم) مدت تمرين به 50-45 دقيقه و شدت تمرين نيز به 75 درصد VO2max افزايش يافته بود. به علاوه، هر جلسه تمرين شامل 5 دقيقه گرم كردن و 5 دقيقه سرد كردن بود. در پايان هفتة هشتم و پس از 24 ساعت از آخرين جلسة تمريني حيوانات توسط گاز دياكسيد كربن بيهوش شدند، سپس 10 ميلي ليتر خون مستقيم از قلب موشها گرفته شده و در لولههاي فاقد محلول EDTA ريخته شد. نمونههاي جمع آوري شده با سرعت 4000 دور در دقيقه و به مدت 15 دقيقه در دماي 4 درجة سانتي گراد سانتريفيوژ و سرم آنها جدا شد و براي استفاده در ادامة مراحل پژوهش به فريزر با دماي 70 – درجة سانتيگراد انتقال يافت.
روش اندازه گيري متغيرهاي خوني
در اين بررسي، اندازه گيري گلوكز، كلسترول، تري گليسريد، ليپوپروتئين پرچگال و ليپوپروتئين كم چگال با استفاده از روش آنزيماتيك و به كمك دستگاه اتواناليزر مدل Hitachi 910 در آزمايشگاه تخصصي بيوشيمي انجام گرفت. همچنين اندازه گيري انسولين و RBP4با استفاده از روش الايزا-آنزيمي در آزمايشگاه انجام گرفت.
شاخص مقاومت انسولين با اندازه گيري انسولين و گلوكز خون و با استفاده از فرمول زير اندازه گيري شد (10).
HOMA-IR= [(mg/dl)گلوكز ناشتا x (mu/L)انسولين ناشتايي ] /405
روش آماري
از روشهاي توصيفي در قالب جدول براي توصيف اطلاعات جمع آوري شده و از نرمافزار SPSS نسخة 19 براي تجزيه وتحليل دادهها استفاده شد. به منظور بررسي طبيعي بودن توزيع دادهها از آزمون كولموگروف-اسميرنوف و براي آناليز آماري دادههاي جمع آوري شده بين دو گروه تمرين و كنترل ازآزمون پارامتريك t مستقل استفاده شد. براي بررسي همبستگي نيز آزمون پيرسون بهكار گرفته شد. در همة آزمونها معناداري در سطح 05/0≤P در نظر گرفته شد.

نتايج و يافته هاي تحقيق
يافتههاي جدول 1 ميانگين و انحراف استاندارد متغير هاي اندازه گيري شده در پژوهش حاضر بين گروه هاي كنترل و تمرين را نشان ميدهد.
پردازش دادهها با نرم افزار SPSS، با استفاده از آزمون t مستقل انجام گرفت و نتايج در جدول 1 آمده است. بررسي دادهها نشان داد كه هشت هفته تمرين هوازي موجب كاهش معناداري در سطوح
RBP4 سرمي در رت هاي نر سالم شد (شكل 1).
0
2
4
6
8
10
كنترل
تمرين

سطوح
RBP4

سرم

0

2

4

6

8

10

كنترل

تمرين

سطوح



قیمت: تومان

برای دانلود متن کامل پایان نامه ها اینجا کلیک کنید


دیدگاهتان را بنویسید