علوم زيستي ورزشي _ پاييز 1395 دورة8، شمارة 3، ص : 311 – 322 تاريخ دريافت : 07 / 05 / 92 تاريخ پذيرش : 03 / 03 / 93

مقايسة اثر يك جلسه تمرين شنا در دماهاي مختلف آب بر اشتها، كالري دريافتي،
كالري مصرفي، علاقه مندي به غذا و ميزان لاكتات خون در دختران دانشجو

فهيمه طيبي 1– محمدرضا حامدي نيا 2 – سيد عليرضا حسيني كاخك3
1.دانشجوي كارشناس ارشد، دانشكدة علوم ورزشي، دانشگاه حكيم سبزواري، ايران 2.استاد، دانشكدة علوم ورزشي، دانشگاه حكيم سبزواري، ايران 3.دانشيار، دانشكدة علوم ورزشي، دانشگاه حكيم سبزواري، ايران

چكيده
هدف تحقيق حاضر مقايسة اثر يك جلسه تمرين شنا در دماهاي مختلف آب (23، 33 و 38 درجة سانتي گراد) بر اشتها، كالري دريافتي، كالري مصرفي، علاقه مندي به غذا و ميزان لاكتات خون در دختران دانشجو بود. طرح تحقيق نيمه تجربي بود و 12 داوطلب دختر (ميانگين سني3/1 ± 83/20 سال، شاخص تودة بدني 68/2 ± 46/20 كيلوگرم بر متر مربع، وزن 46/5 ±6/53 كيلوگرم) از دانشجويان دانشگاه، پروتكل شناي كرال سينه را در سه دماي 23، 33 و 38 درجة سانتي گراد (آب سرد، آب طبيعي، آب گرم) به مدت 45 دقيقه با شدت 80 تا 85 درصد ضربان قلب بيشينه اجرا كردند. ميزان اشتها و علاقه مندي به غذا از طريق پرسشنامة اشتها و يادآمد 24 ساعت مواد غذايي توسط خود آزمودني ها ثبت شد. همچنين كالري دريافتي و انرژي مصرفي در روزهاي اجراي پروتكل، قبل و بعد از اجراي پروتكل در پرسشنامه هاي مربوط توسط خود آزمودنيها ثبت و بهترتيب با استفاده از كتاب آلبوم مواد غذايي و جدول خلاصة فعاليت بدني محاسبه شدند. غلظت لاكتات خون قبل، بلافاصله بعد، 3و9 ساعت پس از اجراي پروتكل تحقيق با استفاده از دستگاه لاكتومتر اندازهگيري شد. نتايج نشان داد كه يك جلسه ورزش شنا در دماهاي مختلف آب (23، 33 و 38 درجة سانتي گراد) بر اشتها، علاقهمندي به غذا، كالري دريافتي و انرژي مصرفي اثري ندارد و دماي آب به تنهايي نمي تواند روي كاهش يا افزايش وزن در اين نوع از شركت كنندگان اثرگذار باشد.

واژه هاي كليدي
اشتها، شنا در دماهاي مختلف آب، علاقه مندي به غذا، كالري دريافتي، لاكتات.

Email : mrhamedinia@hsu.ac.ir 09155718747 : نويسندة مسئول : تلفن 

مقدمه
انسان مي تواند با تعادل انرژي ثابت وزن بدن را سال هاي متمادي حفظ كند، به شرطي كه دريافت انرژيبا مصرف آن برابر باشد (َ12). اشتها از موارد تأثيرگذار بر هوموستاز انرژي است كه تنظيم آن در كنترلتعادل انرژي بسيار مهم است (13). اشتها شامل جنبههاي مختلف الگوي خوردن، انتخاب غذاهاي پرچرب و كمچرب، مصرف غذاهاي متنوع، دلپذيري غذا و تغيير در تغذية روزانه است ( 1). اهميت فعاليت جسماني و ورزش در تنظيم اشتها، تعادل انرژي و در نهايت وزن بدن كاملاً پذيرفته شده است (3). ورزش سبب آزاد شدن دوپامين و تحريك جسم مخطط ميشود. اين حساسيتهاي عصبي سبب تغييرات در سطح و انتقال دوپامين شده و در نتيجه حساس شدن افراد به نوع غذا ميشود (6). يكي از عواملي كه اشتها و انتخاب غذاها و ريزمغذيها را تحت تأثير قرار ميدهد، شرايط محيطي از جمله دما و رطوبت محل ورزش است (18). در واقع افزايش يا كاهش دماي محيطي سبب تغيير متابوليسم بدن و انرژي مصرفي مي شود و تأثير مستقيم بر اشتها و كالري دريافتي دارد (16،19). همة اشكال فعاليت بدني مي توانند به تعادل انرژي با افزايش مصرف انرژي روزانه كمك كنند. اما شنا، حالت جذاب فعاليت جسماني است كه به علت كاهش تنش هاي اسكلتي و عضلاني و تنظيم حرارت بدن در مقايسه با ديگر فعاليت هاي ورزشي بيشتر استفاده ميشود (19).
مطالعات بسيار كمي به مقايسة اثر تمرين شنا در دماهاي مختلف آب بر اشتها پرداخته اند. وايت و همكاران (2005) اثر حاد شنا را بر كالري دريافتي در دماهاي 33 درجة سانتي گراد (آب طبيعي) و 20 درجة سانتي گراد (آب سرد) بررسي كردند (20). آنها مشاهده كردند كه تمرين در آب سرد بهطور معناداري بيشتر از آب طبيعي انرژي دريافتي و اشتها را تحت تأثير قرار ميدهد. همچنين زيل و همكاران (2004) در مطالعه اي مشابه مشاهده كردند كه غلظت هورمون لپتين (سركوب كنندة اشتها) در تمرين شنا در آب سرد بسيار كمتر از تمرين در آب طبيعي است (21). اما شورتن و همكاران (2009) در مطالعهاي مشاهده كردند كه شنا در آب گرم سبب افزايش بسيار بيشتري در غلظت پپتيد YY شده و در نتيجه مقدار كالري دريافتي و اشتها كاهش بيشتري يافته است (16). در نهايت تمرين شنا در دماهاي مختلف آب نسبت به تمرين در خشكي تأثير متفاوتي بر اشتها و كالري دريافتي و در نهايت كاهش وزن بدن خواهد داشت. با توجه به اطلاعات محدود در اين زمينه، هدف تحقيق حاضر مقايسة اثر تمرين شنا در دماهاي مختلف 23، 33 و 38 درجة سانتي گراد بر اشتها، كالري دريافتي، لاكتات خون و علاقه مندي به غذا در دختران دانشجو بود.
روش شناسي تحقيق
روش تحقيق حاضر بهصورت نيمهتجربي بود. پس از دعوت به همكاري از دانشجويان دختر رشتة تربيتبدني، دوازده نفر از افرادي كه چرخة قاعدگي كاملاً مشابهي داشتند، از بين 110 دانشجوي دختر تربيتبدني، انتخاب شدند. همة اين افراد فرم رضايتنامة كتبي شركت در پژوهش، پرسشنامة سابقة پزشكي و پرسشنامة آمادگي براي شروع فعاليت بدني را تكميل كردند. آزمون شوندگان ميبايست مهارت و توانايي بدني لازم براي شركت در فعاليت بدني شنا را دارا ميبودند. سه روز پيش از شروع فعاليت ورزشي اندازههاي آنتروپومتريك آزمودنيها در محل آزمايشگاه فيزيولوژي ورزش گرفته شد. براساس جدول زمان بندي طرح، دو جلسه تحت عنوان پايلوت دماي آب سرد و گرم برگزار شد كه طي آن دماي آب سرد و گرم و مدت زماني كه فرد ميتواند داخل آب با آن دما شنا كند، تعيين شد.
پروتكل تحقيق در سه جلسه و طي دو هفتة متوالي انجام گرفت. دوازده آزمودني شناي كرال سينه را در سه دماي مختلف 23 درجة سانتيگراد (آب سرد)، 33 درجة سانتيگراد (آب طبيعي) و 38 درجة سانتيگراد (آب گرم) به مدت 45 دقيقه (در هر 10 دقيقه 3 دقيقه استراحت و 7 دقيقه شنا) با شدت 85-80 درصد ضربان قلب بيشينه انجام دادند. تمام آزمودنيها طي سه جلسة تمريني در مرحلة لوتئال چرخة قاعدگي خود قرار داشتند و فاصلة جلسات تمريني 5/5 روز بود. از آزمودنيها خواسته شده بود كه 48 ساعت قبل از فعاليت ورزشي از فعاليت بدني شديد خودداري ورزند و شب قبل از اجراي پروتكل تحقيق همگي رژيم غذايي مشابهي را ميل كنند. كلية مراحل براي سه جلسه مشترك بود.

شكل 1. بخشهاي مختلف پروتكل تحقيق

پروتكل تمرين
پروتكل تمرين شنا شامل 10 دقيقه گرم كردن در بيرون آب و 5 دقيقه گرم كردن داخل آب و شنايكرال سينه با شدت 85 -80 درصد ضربان قلب بيشينه به مدت 45 دقيقه بود (به نحوي كه در هر 10دقيقه 3 دقيقه استراحت و 7 دقيقه شنا ميكردند)(11) كه در نهايت با 5 دقيقه سد كردن خاتمه مي يافت. بعد از هر بار شناي كرال سينه به صورت رفت وبرگشت در عرض استخر بدون توقف، ضربان قلب آزمودني ها توسط آزمونگر به منظور كنترل شدت تمرين ارزيابي شد. نحوة كنترل شدت تمرين بدين صورت بود كه ابتدا با استفاده از فرمول 1، ضربان قلب بيشينة آزمودنيها محاسبه و محدودة 85 تا 80 درصد آن مشخص شد.
(1) سن آزمودنيها – 220 = ضربان قلب بيشينه اندازهگيري اشتها
به منظور اندازهگيري اشتها از پرسشنامة اشتها (5) با مقياس اندازه گيري آنالوگ بصري (VAS) (14) در چهار نوبت (قبل، بلافاصله بعد، 3 و 9 ساعت بعد از ورزش شنا) استفاده شد. اين پرسشنامه براساس چهار سؤال طراحي شده و مقياس پرسشنامه از صفر تا 15 درجهبندي شده كه اندازة هر واحد 10 ميليمتر است و در مجموع اندازة خط 150 ميلي متر است.
اندازهگيري علاقهمندي به غذا
به منظور اندازهگيري علاقهمندي به غذا آلبوم غذايي حاوي بيست عكس از تصوير مواد غذايي با چهار مزة پرچرب و شيرين، كمچرب و شيرين، پرچرب و غيرشيرين، كمچرب و غيرشيرين تهيه شد و براي هر مزه تصوير پنج غذا، مطابق با كار تحقيقاتي فينلايسون و همكاران (2011) طراحي شد.
پرسشنامهاي 20 سؤالي با مقياس صفر تا پانزده طراحي شد (همانند پرسشنامة اشتها). سؤال پرسشنامه همچون پرسشنامة كار تحقيقاتي فينلايسون به اين صورت بود كه در حال حاضر چقدر ميل به خوردن غذاي شمارة … داريد؟ و به همين شكل سؤال ها در مورد 20 غذا پرسيده ميشد (6). اين پرسشنامه نيز همچون پرسشنامة اشتها در چهار نوبت (قبل، بلافاصله بعد، 3 و 9 ساعت پس از ورزش شنا) تكميل شد.
اندازه گيري كالري دريافتي
نحوة محاسبة كالري دريافتي بدين صورت بود كه آزمودني كل غذاي دريافتي روزانة خود (شاملصبحانه، ميانوعده ها، ناهار، عصرانه و شام) را در پرسشنامة كالري دريافتي براي سه روز متوالي در هفتةآزمون (روز قبل، روز اجرا و روز بعد از اجراي پروتكل پژوهشي) ثبت مي كرد. سپس طي روزهاي بعد مواد تشكيل دهنده، اندازه و مقدار غذاها با مراجعه به كتاب آلبوم مواد غذايي توسط آزمونگر مشخص مي شد و در نهايت با استفاده از نرم افزار FOOD PROCESSOR كالري دريافتي محاسبه شد.
اندازه گيري انرژي مصرفي
فرم ثبت اطلاعات مربوط به فعاليت بدني 24 ساعت فرد همراه با يك برگ راهنما در اختيار آزمودنيها قرار گرفت تا آن را طي يك دورة زماني 24 ساعته (8 صبح تا 8 صبح روز بعد) براي روزهاي قبل از اجراي پروتكل پژوهشي، روز اجراي پروتكل پژوهشي و روز بعد از اجراي پروتكل پژوهشي تكميل كنند. سپس انرژي مصرفي 24 ساعت افراد با استفاده از جدول محاسبة »خلاصة فعاليت بدني« و براساس فرمول زير محاسبه شد:
انرژي مصرفي فعاليت = شدت اجراي فعاليت × مدت اجراي فعاليت مورد نظر اندازه گيري لاكتات
غلظت لاكتات خون با استفاده از دستگاه لاكتومتر مدل DE 83365 ساخت آلمان و نوار مخصوص آن اندازه گيري شد؛ به اين صورت كه ابتدا كد نوار در دستگاه وارد شده و پس از قرار دادن نوار در دستگاه با استفاده از قلم مقداري خون از سرانگشت اشاره گرفته شده و روي نوار قرار داده شد، سپس مقدار لاكتات خون مشخص شد. غلظت لاكتات خون چهار بار در هر جلسة آزمون گرفته شد.
روشهاي آماري
روشهاي آماري استفادهشده در اين تحقيق شامل آمار توصيفي براي محاسبة شاخصهاي مركزي و پراكندگي، آناليز واريانس (ANOVA) يكطرفه و آزمون تعقيبي LSD براي تعيين اثر تمرين شنا در آب سرد، گرم، طبيعي و تفاوت اين سه بر اشتها، علاقهمندي غذايي، كالري دريافتي، كالري مصرفي و لاكتات بود. همچنين براي مقايسة دقيقتر گروه ها با يكديگر در صورت تفاوت در پي شآزمون از آناليز كوواريانس استفاده شد. كلية عمليات آماري توسط نرم افزار SPSS (نسخة 16) انجام گرفت و سطح معناداري آزمونها 05/0<P در نظر گرفته شد.
يافته هاي پژوهش
با استفاده از آمار توصيفي شاخص هاي فيزيكي و فيزيولوژيكي آزمودنيها (ميانگين سن 314/1±83/20سال، قد 775/0±33/161 سانتي متر، وزن 46/5±6/53 كيلوگرم، شاخص تودة بدن 316/8±33/28كيلوگرم بر متر مربع، درصد چربي بدن 68/2±46/20، تودة بدون چربي 22/3±9/37 كيلوگرم و حداكثر اكسيژن مصرفي 93/5±11/49 ميلي متر در هر كيلوگرم از وزن بدن در دقيقه) تعيين شد.
اشتها
تغييرات بين گروهي اشتها مطابق جدول 1 نشان داد كه بين شنا در سه دماي آب تفاوت معنا داري در هيچ زماني وجود ندارد. فقط 9 ساعت بعد شنا احساس سيري در آب طبيعي نسبت به دو دماي ديگر بيشتر بود.
جدول 1. تغييرات بين گروهي اشتها در آزمودنيهاي سه گروه
9 ساعت پس ازاجراي پروتكل پژوهشي 3 ساعت پس ازاجراي پروتكل پژوهشي بلافاصله پس از
اجراي پروتكل پژوهشي پيش از اجراي
پروتكل پژوهشي نتايج اشتها
10/08±1/16
9/42±1/16
8/75±0/8
0/17
4/6 11/ 83±1/6
11/67±1/07
11/25±2/5
0/73
0/31 11±1/2
10/58±1/6
10/33±1/8
0/58
0/53 7/5±1/16
8/33±1/1
7/67±1/3
0/2
59/1 شنا در آب سردشنا در آب گرم

شنا در آب طبيعيP بين سه گروه
F بين گروهي سؤال 1:
تمايل به غذا خوردن
(ميلي متر)
8/92±1/08 11/17±2/12 9/92±1/37 8/8±1/08 شنا در آب سرد سؤال2:
8/92±1/5
9/08±1/3
0/93 10/83±1/5
10/08±1/3
0/29 9/83±1/03
8/9±1/37
0/11 7/58±1/8
7/17±1/3
0/17 شنا در آب گرم
شنا در آب طبيعيP بين سه گروه احساس گرسنگي
(ميلي متر)
0/06 1/26 2/27 1/83 F بين گروهي
7/33±1/6
5/92±1/2
#7/67±1/55
0/01
4/73 4/83±1/19 4/9±1/33
5/42±1/16
0/41
0/89 5/58±1/2
5/08±1/08
5/75±0/62
0/26
1/39 4/75±0/96
4/58±0/99
4/58±0/99
0/89
0/11 شنا در آب سرد شنا در آب گرم
شنا در آب طبيعي P بين سه گروه
F بين گروهي سؤال3 :
احساس سيري
(ميلي متر)

ادامة جدول 1. تغييرات بين گروهي اشتها در آزمودنيهاي سه گروه
9 ساعت پس
از اجراي پروتكل پژوهشي 3 ساعت پس ازاجراي پروتكل پژوهشي بلافاصله پس از
اجراي پروتكل پژوهشي پيش از اجراي
پروتكل پژوهشي نتايج اشتها
8/17±1/1 10/58±1/5 9/83±1/6 6/58±1/2 شنا در آب سرد 8/58±1/31
8/42±1/37
0/73 10/67±1/6
10/25±1/7
0/8 9/92±1/3
9±1/5
0/27 6/75±1/8
6/83±1/1
0/9 شنا در آب گرم
شنا در آب طبيعيP بين سه گروه سؤال 4:
توانايي خوردن
(ميلي متر)
0/31 0/21 1/36 0/09 F بين گروهي # تغيير معنا دار در مقايسة بين گروهها (05/0P<)

علاقه مندي به غذا
تغييرات بين گروهي علاقه مندي به غذا مطابق جدول 2 نشان داد كه بين شنا در سه دماي آب تفاوت معنا داري در هيچ زماني وجود ندارد. فقط ميل به غذاي پرچرب و غيرشيرين بلافاصله و 3 ساعت پس از شنا در آب گرم به طور معناداري بيشتر از دو دماي ديگر بود.
جدول 2. تغييرات بين گروهي علاقه مندي به غذا در آزمودنيهاي سه گروه
9 ساعت پس از اجراي پروتكل پژوهشي 3 ساعت پس از
اجراي پروتكل پژوهشي بلافاصله پس از
اجراي پروتكل پژوهشي پيش از اجراي
پروتكل پژوهشي نتايج
علاقه مندي به غذا
8/5±1/3
8/42±1/08
7/58±1/56
0/19 9/16±1/3
9±1/2
8/58±2/02
0/65 9/58±1/16
9/5±1/4
8/42±1/3
0/72 #6/58±1/16
6±1/4
4/9±1/16
0/009 شنا در آب سرد شنا در آب گرم
شنا در آب طبيعي P بين سه گروه سؤال 1: غذايپرچرب و شيرين
(ميلي متر)
5/83±1/5 8/17±1/2 6/75±1/6 4/0±0/85 شنا در آب سرد سؤال2: غذاي
5/17±1/4
4/17±1/1
0/80 8/42±1/16
8/58±1/37
0/72 8/08±1/6
8/33±1/6
0/054 4/67±1/37
4/17±1/19
0/35 شنا در آب گرم شنا در آب طبيعي P بين سه گروه كم چرب و غيرشيرين
(ميلي متر)

ادامة جدول 2. تغييرات بين گروهي علاقه مندي به غذا در آزمودنيهاي سه گروه
9 ساعت پس از اجراي پروتكل پژوهشي 3 ساعت پس از اجراي پروتكل پژوهشي بلافاصله پس از
اجراي پروتكل پژوهشي پيش از اجراي
پروتكل پژوهشي نتايج
علاقه مندي به غذا
8/17 9/17±1/5 9/0±1/47 6/08±1/08 شنا در آب سرد 8/25±1/71
7±1/47 #9/33±1/3
7/83±1/26 #9/17±1/46
7/5±1/24 5/58±1/3
6/0±1/2
شنا در آب گرمشنا در آب طبيعي سؤال3 : غذايپرچرب و
غيرشيرين
(ميلي متر)
0/06 0/02 0/01 0/75 P بين سه گروه 8±1/4 9/83±1/8 8/83±1/4 #6/42±1/5 شنا در آب سرد 8±1/27
7/75±1/2
0/86 9/33±1/3
7/83±1/5
0/62 8/42±1/37
8/08±1/2
0/46 5/5±1/38
4±0/73
0/0001 شنا در آب گرم
شنا در آب طبيعيP بين سه گروه سؤال 4: غذايكم چرب و شيرين
(ميلي متر)
# تغيير معنا دار در مقايسة بين گروهها (05/0P<)

كالري دريافتي و انرژي مصرفي
تغييرات بين گروهي كالري دريافتي و انرژي مصرفي مطابق جدول 3 نشان داد كه تفاوت معناداري بين شنا در سه دماي مختلف آب در ميزان كالري دريافتي و انرژي مصرفي وجود ندارد.

جدول3 . تغييرات بين گروهي كالري دريافتي و انرژي مصرفي در آزمودنيهاي سه گروه
روز بعد از پروتكل پژوهشي روز پروتكل
پژوهشي يك روز قبل از
پروتكل پژوهشي نتايج كالري دريافتي و انرژي مصرفي
1874/6±111/32 2146±251/06 1854± 207 شنا در آب سرد 1976/25±213/27
1892/42±98/85 0/2 2113/8±178/09
2073/17±194/2 0/6 #1892/4±145/1
1690/50±145/46
0/01 شنا در آب گرم
شنا در آب طبيعيميزان P بين سه گروه كالري
دريافتي
(كيلوكالري)

1/5 0/36 4/85 F بينگروهي 2036/62±192/685 2219/56±305/1 2048/98±150/6 شنا در آب سرد 2027/77±250/10 2060/26±170/28 2168/22±260/6 2016/12±166/72 1909/98±195/07 1810/88±214/0 شنا در آب گرم
شنا در آب طبيعي انرژي مصرفي (كيلوكالري)
0/92 0/13 0/1 ميزان P بين سه گروه
0/07 1/2 4/8 F بينگروهي # تغيير معنا دار در مقايسة بين گروهها (05/0P<)
لاكتات
تغييرات بين گروهي لاكتات مطابق جدول 4 نشان داد كه بلافاصله و 3 ساعت پس از اجراي پروتكل تحقيق غلظت لاكتات پلاسما در آب سرد نسبت به دو دماي ديگر به طور معنا داري بيشتر بود.

جدول4. تغييرات بين گروهي لاكتات در آزمودنيهاي سه گروه
9 ساعت پس
از اجراي پروتكل پژوهشي 3 ساعت پس ازاجراي پروتكل پژوهشي بلافاصله پساز اجراي پروتكل پژوهشي پيش از
اجراي
پروتكل پژوهشي نتايج لاكتات
16/50±1/9
16/68±0/9
16/89±1/4
0/8 #23/29±4/3
20/44±1/6
20/81±2/4
0/048 #27/57±5/27
23/8±2/6
25/83±3/1
0/032 15/9±2/97
15/45±2/34
15/08±2/41
0/74 شنا در آب سرد
شنا در آب طبيعي شنا در آب گرم
ميزانP بين سه گروه لاكتات
(ميلي گرم بردسي ليتر)

0/2 3/1 2/8 0/3 F بينگروهي # تغيير معنا دار در مقايسة بين گروهها (05/0P<)

بحث و نتيجه گيري
نتايج تحقيق حاضر نشان داد كه تفاوت معنا داري بين اثر يك جلسه ورزش شنا در دماهاي مختلف آب بر ميزان اشتها و كالري دريافتي وجود نداشت. فقط 9 ساعت بعد از شنا احساس سيري در آب طبيعي نسبت به دو دماي ديگر بيشتر بود كه اين افزايش بهعلت فاصلة زماني زياد از ورزش قابل چشم پوشي است. شورتن و همكاران (2009) با مقايسة اثر تمرين در دماهاي مختلف محيطي (محيط گرم 36، طبيعي 25 و گروه كنترل 25 درجة سانتي گراد) بر انرژي دريافتي و هورمونهاي مرتبط به اشتها، افزايش در ميزان كالري دريافتي در محيط طبيعي و عدم تغيير در ميزان كالري دريافتي در محيط گرم را گزارش كردند (16). تفاوت در پروتكل فعاليت ورزشي، استفاده از يك بوفة غذايي آزاد و ثبت كالري دريافتي روزانه توسط خود آزمونگر (آزمودني ها با ثبت كالري مصرفي خود ممكن است احساس كنند كه كالري كمتري دريافت كرده اند، در نتيجه مصرف غذاي خود را افزايش مي دهند يا بر عكس) از دلايل عدم تشابه نتيجة اين مطالعه با تحقيق حاضر در زمينة كالري دريافتي محيط طبيعي است.
محققان عدم تغيير كالري دريافتي در نتيجة ورزش در محيط گرم را به اختلاف دماي كم بين محيط طبيعي و گرم (11 درجة سانتي گراد) و افزايش غلظت PYY (هورمون سيري) در نتيجة افزايش دماي بدن حين ورزش در محيط گرم نسبت دادند. در تحقيق حاضر نيز بهنظر مي رسد علت عدم تفاوت در مقدار كالري دريافتي بين سه دما، اختلاف دمايي كم (10 درجة سانتي گراد) بين سه دما باشد (21، 16،20).كينگ و همكاران (2010) علت عدم تغيير در اشتها و ميل به غذا پس از 60 دقيقه شنا در آب با دماي طبيعي (5/28 -28 درجة سانتي گراد) را دورة كوتاه تمرين و عدم اندازه گيري دماي مركزي بدن جهت كشف ارتباط اين متغير با انرژي مصرفي ميدانند (11). نتايج تحقيقات مذكور با نتايج مطالعة حاضر همسوست. در مقابل شماري از مطالعات نتايج متفاوتي را گزارش كردند. وايت و همكاران (2005) تأثير يك جلسه تمرين روي دوچرخة ارگومتر در دو دما (33 و 20 درجة سانتي گراد) را بر كالري دريافتي مقايسه كردند (20). كالري دريافتي در آب سرد (3653 كيلوكالري) حدود 40 درصد بيشتر از آب طبيعي (2544 كيلوكالري) بود. محققان معتقدند كه شدت تمرين در اثرگذاري دماي آب بر بدن بسيار مهم است. مطالعات قبلي نشان داده اند در تمرينات با شدت پايين (زير بيشينه) دماي آب بي تأثير است و فقط در تمرينات بيشينه دماي آب اثرگذار خواهد بود (9،17). در مطالعة حاضر ممكن است وجود فاصلة استراحت (3 دقيقه در هر 10 دقيقه) از فشار تمرين بر آزمودني ها كاسته و مانع اثرگذاري دماي آب بر بدن آزمودني ها شده باشد (11،15).
نتايج نشان داد كه تفاوت معناداري بين يك جلسه ورزش شنا در دماهاي مختلف آب بر ميزان علاقه مندي غذايي وجود نداشت. فقط در آب گرم ميل به خوردن غذاي پرچرب و غيرشيرين به طور معنا داري افزايش يافت. بليسكي و همكاران (2009) طي مطالعة مروري كه بر اثر ورزش حاد و مزمن بر كالري دريافتي و انتخاب غذا داشتند، به اين نتيجه رسيدند كه يك جلسه ورزش تأثيري بر انتخاب غذا پس از ورزش نمي گذارد (2). ورزش تنها در درازمدت ميتواند انتخاب غذاها را تحت تأثير قرار دهد.
هاريو (2004) و كريستال (1995) طي مطالعاتي مشابه علت عدم تغيير در ميل و انتخاب غذاها را به دورة كوتاه تمرين نسبت داده اند (4،1). در تحقيق حاضر نيز احتمالاً علت عدم مشاهدة تفاوت شايان ملاحظه، يك جلسه اي بودن تمرين باشد. اما محققان يكي از محدوديتهاي تحقيقشان را استفاده از تصاوير غذاها به جاي خود غذا عنوان كردند. از آنجا كه آزمودني ها نمي توانستند غذاها را ميل كنند و براساس تصاوير غذاها آنها را انتخاب مي كردند، ميل و علاقة واقعي شان را نشان ندادند. در واقع قرار نداشتن غذاها در معرض چشم و حس بويايي، انگيزة فرد را براي غذا خوردن كم مي كند و عكس يك غذا نمي تواند مثل خود غذا فرد را تحريك كند، چراكه نشانه هاي حسي قوي تر پاداش غذايي را بيشتر مي كند (6) و به همين دليل عدم تغيير در علاقهمندي غذايي را مشاهده كرديم.
در مطالعة حاضر غلظت لاكتات پلاسما بلافاصله و 3 ساعت بعد از اجراي پروتكل پژوهشي در آب سرد نسبت به دو دماي ديگر بهطور معنا داري افزايش يافت. فوجي شيما و همكاران (2001) افزايش در غلظت لاكتات پلاسما در آب سرد را پس از يك جلسه شنا با شدت زير بيشينه در سه دماي مختلف (23، 28 و 33 درجة سانتي گراد) گزارش كردند (7). گالبو و همكاران (1998) نيز در تحقيقي مشابه، افزايش چشمگيري را در غلظت لاكتات پلاسما در آب سرد گزارش كردند (8). هر دو محقق علت غلظت بالاتر لاكتات در آب سرد را سوخت وساز بالاتر براي توليد حرارت بيشتر، انقباض هاي عضلاني كه به صورت غيرارادي است و تنگ شدن عروق محيطي جهت حفظ گرماي بدن مي دانند (17، 8).
در نهايت نتايج نشان داد، بين اثر يك جلسه ورزش شنا در دماهاي مختلف آب (23، 33 و 38 درجة سانتيگراد) بر اشتها، علاقه مندي به غذا، كالري دريافتي و انرژي مصرفي در دختران دانشجو تفاوتي وجود نداشت و دماي آب به تنهايي روي كاهش يا افزايش وزن در اين شركت كنندگان تأثيري نداشته است.
منابع و مĤخذ
.1 Arora S, and Anubhuti B.” Role of neuropeptides in appetite regulation and obesity a review”. Neuropeptite 2006; 40: 375-401.
.2 Bilski J, Teleglow A, Zahradnik-Bilska J, Dembinski A, Warzecha Z. “Effects of exercise on appetite and food intake regulation”. Med sport 2009; 13(2): 82-94.
.3 Blundell E, King J, and Neil A.” Exercise, appetite control, and energy balance”. Nutrition 2000; 16: 7-10.
.4 Crystal S, Frye CA, Kanarek RB. “Taste preferences and sensory perceptions in female varsity swimmers”. Appetite. 1995; 24: 25-36.
.5 Doucet E, Imbeault P, St-Pierre S, Almeras N, Mauriege P, Richard D.” Appetite after weight loss by energy restriction and a low-fat diet exercise follow-up”. International journal of obesity 2000; 24: 906-914
.6 Finlayson G, Caudwell P, Gibbons C, Hopkins M, King N and Blundell J.” Low fat loss response after medium-term supervised exercise in obese is associated with exerciseinduced increase in food reward”. Journal of obesity 2011; 20: 615-624.
.7 Fujishima K, Tomihiro S, Tetsuro O, Noboro H, syozo K, Tomokoshono V. “Thermoregulatory responses to low-intensity prolonged swimming in water at various temperature and treadmill walking on land”. J Physiol Anthropol 2001; 20(3): 199-206.
.8 Galbo H, Houston ME, Christensen NJ, Holst JJ, Nielsen B and Nygaard E.” The effect of water temperature on the hormonal response to prolonged swimming”. Scandinavian Phy siological Society 1998; 15: 326-337.
.9 Holmer I, and Bergh U.” Metabolic and thermal response to swimming in water at varying temperature”. Journal of applied physiology 1994; 37(5): 702-705.
.01 Horio T. “Effect of physical exercise on human performance for solution of various sweet substances perceptual and motor skills”. US national library of medicine2004; 99(3): 1061-1070.
.11 king J, Miyashita M, Wasse L, and Stensel D. “Influence of prolonged treadmill running on appetite, energy intake and circulating concentrations of acylated ghrelin”. J Appetite 2010; 54(3): 492-8.
.21 Klok M, and Jakaobsottir M. “The role of leptin and ghrelin in the regulation of food intake and body weight in humans”. Obesity Reviews 2007; 8: 21-34.
.31 Marakim, Tsoflioua f, Pitsiladis y, Malkova D, Mutrie N, and Higgins S. “Acute effects of a single exercise class on appetite, energy intake and mood”. Is there a time of day effect: Appetite 2005; 45: 272-278.
.41 Pomerleau M, Imbeault P, Parker T, Doucet E. “Effects of exercise intensity on food intake and appetite in women”. Clinical Nutrion 2004; 80(5): 1230-1236.
.51 Sheldahl LM, Buskirk ER, Loomis JL, Hodgson JL, and Mendez J. “Effects of exercise in cold water on body weight loss”. J. Obes 1998; 6: 29-42.
.61 Shorten L,Wallman E, and Guelfi J. “Acute effect of environmental temperature during exercise on subsequent energy intake in active men”.The American Journal of Clinical Nutrition 2009; 90(5): 1215-1221.
.71 Therminarias A, flore P, Oddou-Chirpaz MF, pellerei E, and QuirionA. “Influence of cold exposure on blood lactate response during incremental exercise. European journal of applied physiology and occupational physiology”.1989; 58(4): 411-418.
.81 Werme M, Messer C, Olson L, Gilden L, Thoren P and Nestler EJ.” Delta FosB regulates wheel running”. Journal of neuroscience 2002; 22(18): 8133-8138.
.91 Winup G. “Weight loss without dietary restriction: efficacy of different forms of aerobic exercise”. American Journal of Sports Medicine 1989; 15(3): 275-279.
.02 White LJ, Dressendorfer RH, Holland E, McCoy SC, and Ferguson MA. “Increased caloric intake soon after exercise in cold water”. International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism 2005; 15(1): 38-47.
.12 Zeyl A, Stock JM, Taylor NS, and Jenkins AB.” Interactions between temperature and human leptin physiology in vivo and in vitro”. J Appl Physiol 2004; 92: 571-8.



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید