علوم زيستي ورزشي _ تابستان 1395 دورة8، شمارة 2، ص : 263 – 276 تاريخ دريافت : 20 / 05 / 94 تاريخ پذيرش : 28 / 09 / 94

تأثير تمرين استقامتي و مقاومتي بر اينترلوكين- 6 و فاكتور نكروزدهندة تومور- آلفا در زنان جوان داراي اضافه وزن

شهرام سهيلي 1– الهام يادگاري همت آبادي 2 – نادر شاكري3
1.استاديار فيزيولوژي ورزشي گروه تربيت بدني و علوم ورزشي، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامي، تهران، ايران 2. دانشجوي دكتري فيزيولوژي ورزشي گروه تربيت بدني و علوم ورزشي، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامي، تهران، ايران 3. استاديار فيزيولوژي ورزشي گروه تربيت بدني و علوم ورزشي، واحد علوم و تحقيقات، دانشگاه آزاد اسلامي، تهران، ايران

چكيده
هدف از پژوهش حاضر، بررسي اثر تمرينات استقامتي و مقاومتي بر برخي سايتوكاينهاي التهابي در زنان جوان داراي اضافه وزن بود. بدين منظور 30 زن جوان داراي اضافه وزن (25 ≥ BMI ) انتخاب و به طور تصادفي به سه گروه تمرين استقامتي، مقاومتي و كنترل تقسيم شدند. برنامه هاي تمريني به مدت دوازده هفته و هر هفته سه جلسه بود. تمرين استقامتي با شدت 60 تا 75 درصد ضربان قلب هدف و با مسافت 1600 تا 3200 متر و تمرين مقاومتي50 تا 60 درصد يك تكرار بيشينه با 12 تكرار و 4 ست بود. پيش و پس از دوازده هفته تمرين، اينترلوكين- 6 (IL- 6)، فاكتور نكروزدهندة تومور- آلفا (TNF-α)، وزن بدن، درصد چربي، شاخص تودة بدن (BMI) و حداكثر اكسيژن مصرفي اندازه گيري (VO2max) شد. نتايج نشان داد كه تمرينات استقامتي و مقاومتي بر وزن بدن، درصد چربي بدن، IL-6 ،VO2max و TNF-α تأثير معناداري داشت (05/0≤ P)، ولي بر BMI تأثير معنادار نداشت. همچنين بين اثر تمرينات استقامتي و مقاومتي تفاوت معناداري مشاهده نشد. به نظر مي رسد كه تمرينات استقامتي و مقاومتي با كاهش معنادار سايتوكاينهاي التهابي سبب كاهش خطر بيماريهاي غيرمسري در زنان جوان داراي اضافه وزن شود.

واژه هاي كليدي
تمرين استقامتي، تمرين مقاومتي، TNF-α ،IL-6، زنان جوان.
مقدمه
بيماريهاي غيرمسري مزمـن شامل امراض قلبي-عروقي، برخي سرطانها، امراض تنفسي مزمـن و ديابـت نوع 2، همة كشورها را تحت تأثير قرار داده است (29، 13). مطالعات اخير عامل كليدي در بيماريزايي اغلب بيماريهاي غيرمسـري مزمن را التهـاب مزمن خفيف بيان كردهاند (29). التهـاب مزمن خفيف با افزايش 2 تا 3 برابري در غلظتهاي سيستميك سـايتوكاينهاي التهـابي نشان داده ميشود. از جملة اين سايتوكاينهاي التهابي، فاكتور نكـروزدهندة تومـور – آلفـا (TNF-α)، اينترلوكين-1، اينترلوكين -6 3(IL-6)، گيرندة مخالف اينترلوكين-1، گيرنـدههاي محلـول فاكتور نكروزدهندة تومـور و پروتئيـن واكنشدهندة- CRP) C) هستند (40، 29،38). به طور كلي سايتوكاينها از جمله IL-6، ميتوانند به عنوان مولكول هاي پيامرسان بين سلولي عمل كنند و بعد از اتصال به گيرندة سلول هدف، به ايجاد فعاليتهاي بيولوژيكي منجر شوند. IL-6 آزادشده از سلولهاي ايمني، سايتوكايني است كه اثر پيش و ضد التهابي دارد (18). از جمله فعاليت آن اثر مهاري بر فعاليت سلولهاي تنظيمكنندة T است (36). از طرف ديگر، TNF-α يك سايتوكاين پيش التهابي است كه اغلب توسط ماكروفاژها و لنفوسيتها و به مقدار ناچيزي در بافت چربي انسان توليد شده (33)، و به افزايش IL-6 (54) و كاهش سنتز پروتئين عضلة اسكلتي (41) منجر مي شود.
با توجه به اينكه التهـاب مزمن خفيف عامل كليدي در بيماريزايي اغلب بيماريهاي غيرمسـري مزمن است (29) و فعاليت ورزشي بيماريهاي غيرمسري مزمن را بهبود مي بخشد (43، 39)، تصور ميشود كه فعاليت ورزشي ممكن است با ايجاد تغييراتي در مسيرهاي التهابي بهعنوان يك هدف درماني بالقوه در فرايندهاي مداخلـهاي جهت كاهش بيماري و ناتواني در نظر گرفته شود (2). ازاينرو، در سالهاي اخير در اين زمينه در حوزة علوم ورزشي پژوهشهايي انجام گرفته است كه در آنها مداخلههاي ورزشي بر شاخصهاي التهابي در افراد مختلف مطالعه شده كه نتايج آنها ضد و نقيض است. چندين مطالعه گزارش كردهاند كه برنامههاي مداخلهاي ورزشي، التهـاب با سطـح پايين سيستميـك را در بيماران با ناتواني مزمـن قلب (27، 16، 10، 1)، در افراد جوان سالم (30) كاهش مي دهد. همچنين در تحقيقي اثر دوازده هفته تمرين مقاومتي بر زنان سالمند حاكي از كاهش شاخصهاي التهابي بود(35). از سوي ديگر در مطالعات ديگر چنين كاهشي نشان داده نشده است (53، 34، 28، 3). مطالعهايگزارش كرد كه 16 هفته تمرين مقاومتي، استقامتي و همزمان بر روي برخي شاخصهاي التهابي در مردان ميانسال تأثير معناداري ندارد (28). حتي در تحقيقي نشان داده شد كه تمرين حاد با شدت Vo2max 65-60 درصد، موجب افزايش IL-6 و TNF-α ميشود (32). انواع مختلف برنامههاي تمريني مثل تمرين استقامتي در مقابل قدرتي، تفاوت در شدت فعاليت ورزشي، مدت زمان يك جلسه فعاليت ورزشي و نيز كل دورة برنامة تمرين از دلايل آشكار اين تناقضها هستند (5). با اين حال، مشخص نيست آيا انواع گوناگون فعاليتهاي ورزشي، آثار متفاوتي بر شاخصهاي التهابي دارند، و اگر بر اثر مطالعات بيشتر تأييد شود كه شاخصهاي التهابي با نوع خاصي از فعاليت ورزشي رابطة بيشتري داشته باشد، ممكن است براي افرادي كه در معرض خطر بيماريهاي غيرمسري مزمن هستند، اهميت داشته باشد. براساس اطلاعـات موجود، مطالعات محدودي در زمينة اثر نوع فعاليت ورزشي بر شاخصهاي التهابي زنان جوان انجام گرفته و نتايج ضد و نقيضي گزارش شده است. ازاين رو تعيين نوع فعاليت ورزشي براي ارائة الگويي مناسب به زنان جوان ميتواند كمك شاياني به ارتقاي سلامت آنها و در نتيجه بسياري از معضلات اجتماعي كند. با توجه به موارد مطرح شده، سؤال تحقيق حاضر اين است كه آيا تمرين استقامتي و مقاومتي بر IL-6 و TNF-α در زنان جوان كم تحرك مؤثر است و بين اين دو روش تمريني تفاوتي وجود دارد؟

روششناسي
آزمودنيها: تحقيق حاضر كاربردي است و به صورت نيمه تجربي انجام گرفت. در ابتدا محقق از طريق فراخوان و مصاحبه در دانشگاه شهر قدس 60 آزمودني را انتخاب كرد. در مرحلة بعد از اين افراد به منظور ارزيابيهاي اوليه دعوت به عمل آمد و از طريق پرسشنامة فردي و پزشكي از بين آنها حداقل 30 نفر با 25 ≥BMI كه اضافه وزن آنها به كم كاري غدة تيروئيد ارتباط نداشته و سابقة اجراي فعاليت ورزشي يا رژيم غذايي با محدوديت كالريك نداشتند، انتخاب شدند. پس از اخذ رضايتنامه از آزمودني ها، از آنها خواسته شد كه 48 ساعت قبل از پيشآزمون و پسآزمون از انجام فعاليتهاي بدني شديد اجتناب كنند و پس از 12 ساعت ناشتايي در آزمايشگاه پاتوبيولوژي براي خونگيري حضور يابند. اندازهگيريهاي آنتروپومتري و حداكثر اكسيژن مصرفي در سالن ورزشي از آزمودني ها به عمل آمد.
سپس آزمودنيها به طور تصادفي به گروه تمرين استقامتي، مقاومتي و گروه كنترل تقسيم شدند.
اندازهگيريهاي آنتروپومتري و فيزيولوژيك: اندازهگيري قد با قدسنج ديواري، بدون كفش و با دقت
1/0 سانتيمتر انجام گرفت. وزن و تركيب بدن با استفاده از دستگاه سنجش تركيب بدن با نام تجاري Omron مدل Bf508 ساخت فنلاند اندازهگيري شد.
اكسيژن مصرفي بيشينة همة آزمودنيها در دو نوبت پيش آزمون و پس آزمون با استفاده از آزمون كوپر اندازهگيري شد (11)، به اين ترتيب كه آزمودنيها به مدت 12 دقيقه با حداكثر سرعت خود مي- دويدند. مسافت پيموده شده توسط آنها در اين فرمول قرار گرفت:

– مسافت به متر مسافتبهمتر =Vo2max

توان هوازي آزمودنيها بر حسب ميليليتر اكسيژن براي هر كيلوگرم از وزن بدن در دقيقه محاسـبهشد. مقدار كالري دريافتي آزمودنيها به شيوة جمعآوري اطلاعات با اسـتفاده از پرسشـنامة سـه روزه در ابتدا، انتها و هر دو هفته يك بار در مدت اجراي تمرينات انجام گرفت (15). به آزمودنيهـا توصـيه شـدرژيم غذايي معمول خود را در دورة تحقيق رعايت كنند.
پروتكل تمرين: برنامة تمرين استقامتي شامل 12 هفته، هر هفته 3 جلسه، با شدت و مسافت مشخص بود (جدول 1). براي تعيين شدت تمرين از حداكثر ضربان قلب ذخيره براساس معادلة كاروونن استفاده شد. شدت فعاليت با ضربانسنج (پلار، ساخت فنلاند) كنترل شد. گرم كردن 10 دقيقه و سرد كردن 5 دقيقه در نظر گرفته شد.
جدول 1. برنامة تمرين هوازي

دوازدهم

دوازدهم

يازدهم

يازدهم

دهم

دهم

نهم

نهم

هشتم

هشتم



قیمت: تومان

برای دانلود متن کامل پایان نامه ها اینجا کلیک کنید


پاسخی بگذارید